Makale

Published on Mart 27th, 2014 | by Kuzey Ormanları Savunması

Yerel seçimlere giderken kent hakkı

(Cihan Uzunçarşılı Baysal/Karşı – 26 Mart Çarşamba)

Bu pazar yerel yönetimler için oy kullanacağız. Yerel yönetimler, gündelik yaşamlarımıza birebir değdiklerinden taleplerimizin, şikâyetlerimizin, sorunlarımızın ilk basamak muhatapları. Kentin sakinleri ile yerel yönetimler arasındaki demokratik kanallar ne kadar açık olursa, taleplerle sorunlar da o kadar çabuk yanıtlanır, çözümlenir. Sakinler, yaşam alanlarını ve dolayısıyla yaşamlarını etkileyen kararlara ne kadar müdahil olur, yerel yasama mekanizmalarına, idari konulardaki kararlara ne kadar katılırlarsa, kentin bütçesinden planlanmasına, kentsel mekânların tasarımından üretimi ve yeniden üretimine, ne kadar söz hakkına sahip olurlarsa, kent o kadar demokratiktir. ‘Büyük’ siyaset önemli olabilir ama demokrasi yerelliklerde inşa edilir.

Kent hakkı

Nitekim 2005’te, Porto Alegre’deki Dünya Sosyal Forumu’nda kabul edilen Dünya Kent Hakkı Şartı da böyle bir görüşten yola çıkmıştır. 2001’de Brezilya’da kabul edilen Kent Yasası’ndan ilham alan ve BM mekanizmaları içinde yer almayı bekleyen metnin 7 ana başlığı:

* Kentin demokratik yönetimi

* Kentin toplumsal işlevi

* Mülkiyetin toplumsal işlevi

* Vatandaşlık hakları

* Ayrımcılık Yapmamak, Eşitlik

* Kırılgan grupların korunması

* Özel sektörün toplumsal sorumluluk taahhüdü.

Daha yakınlarda yürürlüğe giren ve dünyada ilk kez bir kentin ‘Kent Hakkı’nı hukuki çerçeveye alması sayılan 13 Haziran 2010 tarihli Mexico City Kent Hakkı Şartı da benzer başlıklar içerir:

* İnsan hakları odaklı ve demokratik
* Herkesin Kenti: İçerici, adil, eşitlikçi,sosyal dayanışmacı
* Siyaseten etkin ve sosyalsorumluluk sahibi
* Mekânın demokratik üretimi
* Çevresel olarak sürdürülebilir,kendine yeterli
* Açık, özgür ve zevkli.
Türkiye’den bakarsak, ülke yerel seçime gidiyor ise siyasilerin kelam ve kaygılarının yukarıdaki başlıkların en azından bir bölümünü içermesi gerekmez mi?

Gezi ertesinde kent hakkı

Oysa miting alanlarından seslendirilenler, yerel seçimlere değil de genel seçimlere mi gidiyoruz kuşkusunu uyandırıyor! Cepten çıkarılıp miting alanlarına sürülen birbirinden çılgın mega projeler ise yerelde inşa edilecekleri halde yerelin ölüm fermanları. Bu projelerin ekonomik, toplumsal ve ekolojik sürdürülemezlikleri ve son kertede kentleri talan ve yağmaya açarak yok edecekleri şüphe götürmez ancak burada anlatmak istediğimiz, tepeden inme kararlarla alınan bu projelerin / helikopterden seçtim oldu sultasının, yerel demokrasiye indirdiği darbe ya da yerelin projelerinin yereli katmayan merkeziyetçiliğindeki ironi.

Oysa Gezi’den bu yana, yurdun dört bir yanından pıtrak gibi çoğalan yerellikler ile Türkiye bambaşka bir deneyimi yaşamakta. Gezi’de başlayan ve ertesinde devam eden forumlar vasıtasıyla sakinler, merkezi parkları, kamusal alanları birer agoraya çevirip, kentleri üzerinde söz hakkı talep ederek yerel demokrasiyi inşa ediyorlar. Gezi’nin deneyimleri suya atılan taşlar misali genişleyerek Hevsel’e ulaşıyor. Çayırlarını, bostanlarını, korularını, parklarını, mahallelerini… beton ucubelere karşı savunmak üzere harekete geçiyorlar, okullarının, hastanelerinin taşınmasına karşı çıkıyor, fabrikalarını, garlarını geri istiyorlar. Kuşdili Çayırı’ndan Validebağ önüllüleri’ne, Yedikule bostanlarından Demirciköy’e, Acıbadem’e, Gaziosmanpaşa’ya… Kentkırım projelerine karşı yaşam alanlarını, kentsel kamusal alanlarını savunmak üzere ortaklaşıyor, dayanışmayı örüyorlar, Kuzey Ormanları’nı savunmak hepsinin meramı oluyor. Yetmedi, işgal ile kendilerinin eyleyip “…insanların iyiliğini gözetecek alternatif bir üretim, dağıtım ve tüketim örgütlenmesinin” temelini atıyorlar; işte işgal evleri, işgal bostanları, işgal edilen fabrikalar…

Nasıl bir ironi ki, projeciliğe soyunup kenti sermayeye pazarlamaya durmuş ‘Büyük Siyaset’ fıkır fıkır kaynayan bu dinamizmi göremiyor. “Kenti değiştir dünyayı değiştir” 68’in sloganıydı; onlar, bu seçim olmasa da bir gün mutlaka bunu gerçekleştirecekler…

Kenti değiştir/ Dünyayı değiştir


About the Author



Comments are closed.

Back to Top ↑