(Hürriyet – 8 Temmuz 2014)

ÇED davalarının ivedi dava kapsamına alınması sonucu, 3 bin 600 sayfalık ÇED raporu bulunan nükleer santral gibi kritik projelerle ilgili aceleye gelmiş kararlar alınabileceğinden endişe ediliyor.

İDARİ yargılamaya ‘ivedi yargılama usulü’ getirilmesinin, nükleer santral, termik santrallar gibi tartışmalı bazı projelerde acele kararlar alınmasına yol açacağından endişe ediliyor. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Baran Bozoğlu, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin 30 güne indirildiğini kaydederek, “Akkuyu Nükleer Santralı için 3 bin 600 sayfalık ÇED raporu hazırlandı. Nükleer atıklardan, depreme, nükleer kazadan, sosyal etkilere birçok alanla ilgili bu raporun, 30 gün içinde yorumlanıp, dava açılması gerekiyor. Eskiden bu süre 60 gündü. Ayrıca ÇED raporuna karşı açılan dava da mahkeme tarafından yedi gün içinde incelenmek zorunda” şeklinde konuştu.

ÇED SONUCU

Kamuoyunda “yeni yargı paketi” olarak bilinen, “Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 28 Haziran 2014 Cumartesi günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bununla birlikte İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda değişiklikler yapılırken, “ÇED gerekli değil” veya “ÇED olumlu” kararlarının iptali için açılan davaların süreleri ve usulleri ile ilgili de temel düzenlemeler getirildi. Ancak yeni düzenlemelerin, kararların alınmasını aceleye getireceğinden ve tartışmalı projelere halkın katılım hakkını  sınırlayacağından kaygı duyuluyor. ÇMO Başkanı Bozoğlu, ÇED kararlarına dava açmak için gereken sürenin 30 güne indirilmesinin yanısıra, İdare Mahkemelerine de davalı idareden savunma istemek için 7 gün tanındığını, gelen cevabı da 30 içinde değerlendirmeleri gerektiğini anlattı.

TEPKİ OLAN TESİSLER

Düzenlemelerin yargının hızlı karar vermesi açısından olumlu gibi algılansa da, adil kararlar verilmesi noktasında şüpheler barındırdığını ifade eden Bozoğlu, Akkuyu Nükleer Santralı’nın 3 bin 600 sayfadan oluşan ÇED raporunu örnek göstererek, şöyle konuştu:  “3600 sayfalık ÇED raporuna karşı açılan dava, mahkeme tarafından yedi gün içerisinde incelenmek zorunda. Hâkimlerin uzmanlık alanı olmayan, farklı birçok soruna temas eden dava dilekçelerinin ve ÇED raporlarının mahkemelerce anlaşılması bu süre içerisinde mümkün değil. Benzer durumları, tepkilerin olduğu Amasra Termik Santralı, HES’ler ve aklınıza gelebilecek tüm tesislerin binlerce sayfadan oluşan, içeriği geniş, bazen eksik ve/veya yanlış bilgilerin de yer aldığı ÇED raporlarına sahip yatırımlar için de öngörebilirsiniz.”

Kazalardan kim sorumlu?

AKKUYU’da kurulması planlanan nükleer santral için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na üçüncü kez sunulan ÇED raporunu değerlendiren Greenpeace, nükleer kaza halinde ortaya çıkacak zarardan kimin sorumlu olacağının raporda belli olmadığını kaydetti. Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Kampanyası Sorumlusu Pınar Aksoğan, “Raporda tüm hukuki sorumluluğun adresi olarak gösterilen Akkuyu NGS şirketi, sermayesi ile sınırlı bir şirket olduğu için, Akkuyu’da gerçekleşmesi olası bir kaza sonrası, şirketin hukuki sorumluluğu üzerine alma kabiliyeti yok” dedi.