(Olgu Kundakçı / Birgünl – 18 Temmuz 2014)

İstanbul’da Tarlabaşı’nda Beyoğlu Belediyesi’nin GAP inşaatla birlikte yürüttüğü kentsel dönüşüm projesi kapsamında yapılan kamulaştırmalara Danıştay’dan onay çıkmadı. 5366 sayılı yasa kapsamında ‘yenileme alanı’ ilan edilen Tarlabaşı’nda yapılan kamulaştırmaları mülk sahipleri yargıya taşımıştı. Tarlabaşı sakinlerinden Namık Kemal Sönmez’in kamulaştırmayı öngören kararın iptali istemiyle İstanbul 2. İdare Mahkemesi’ne açtığı davada, mahkemenin taşınmazın ‘yenileme alanında’ kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermesi üzerine karar Danıştay’a taşındı. Danıştay 6. Daire yapılan kamulaştırmanın kamu yararı açısından incelenmesi gerektiğini belirterek İdare Mahkemesi’nin kararını iptal etti. Danıştay kararında bir mülkün ‘yenileme alanında’ kalmasının tek başına kamulaştırmaya gerekçe olamayacağını belirterek kamulaştırma için kamu yararı olması gerektiğini belirtti.

‘KAMU YARARI GEREKİR’

Danıştay 6. Daire’nin kararında İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Sözleşme ile AİHM kararlarına atıfta bulunularak herhangi bir kimsenin ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine göre mal ve mülkünden yoksun bırakılabileceği belirtildi. Bir alanın yenileme alanı ilan edilmesinin ve taşınmazın o yenileme alanında kalmasının kamulaştırma tesisine tek başına gerekçe olamayacağı belirtildi.

KAMULAŞTIRMA ZORUNLU MU?

Danıştay, Tarlabaşı projesinde konut, ticaret, ofis gibi kullanımlar öngörüldüğünden dava konusu taşınmaz için projede gösterilen kullanım kararının tespit edilerek taşınmazın kamulaştırılmasının zorunlu olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğine hükmetti. Danıştay kararında “İdare Mahkemesince kamulaştırma işleminin hukuki denetiminin yapılması gerekirken taşınmazların yenileme alanında kaldığından bahisle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu yolundaki mahkeme kararında isabet görülmemiştir” denildi. Tarlabaşı Mülk Sahipleri ve Kiracıları Kalkındırma ve Sosyal Yardımlaşma Derneği Başkanı Ahmet Gün kararı memnuyetle karşıladıklarını belirtti.