(Merve Erdil / Hürriyet – 26 Temmuz 2014)

Bir yandan Avrupa, Kırım’ın ilhakının ardından Rusya’nın Güney Akım projesini engellemek için harekete geçerken, diğer yandan Türkiye proje için olumlu ÇED raporu verdi. Ancak raporda hattın hamsiyi etkileyebileceği belirtiliyor.

Rusya’dan Avrupa’ya Ukrayna’yı by-pass ederek doğalgaz taşımak için Karadeniz’in altından geçmesi planlanan Güney Akım hattı için Türkiye olumlu ÇED raporu verdi. Tartışmalı proje, Avrupa’da bazı siyasetçiler tarafından Rus gazına daha fazla bağımlılık doğuracağı gerekçesiyle başından beri eleştiriliyordu. Ancak, Kırım’ın ilhakının ardından bu korkular adeta projeye karşı bir kampanyaya dönüştü. Bir yandan ABD’nin de yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya ise projeyi hayata geçirmek için her zamankinden yoğun bir kampanya yürütüyor. Türkiye ise önceki gün Rusya’ya rahat nefes aldıracak bir adım atarak, projeye yönelik olumlu ÇED raporu verdi. Ancak daha önce tartışma konusu olan, hatta hakkında soru önergesi verilen “hamsi”nin projenin inşaat sürecinden etkileneceğine yönelik tespitler hakkında ne tür önlemler alınacağı bilinmiyor.

HAMSİNİN GÖÇ YOLU ŞAŞABİLİR

Projenin olumlu olarak verilen ÇED raporunda Karadeniz’in simgesi hamsinin etkilenebileceğine yönelik tespitler bulunuyor. Buna göre hat, hamsinin göç yoluyla çakışabilir. Raporda, bu konuda şu tespitlere yer veriliyor:
“Hamsi, ekim ile kasım ayları arasında Karadeniz’in kuzeybatı kıta sahanlığındaki yumurtlama ve beslenme yataklarından Türkiye’nin kıyı sularında bulunan beslenme yataklarına göç eder. Nisan ve haziran ayları arasında ters yönde bir göç gerçekleşir. İnşaat takvimi, dört boru hattının döşeme faaliyetinin de hamsinin göç yoluyla çakışması potansiyeli taşıdığını göstermektedir.”

BALIKLAR SAĞIR OLABİLİR

BORU döşeme faaliyetleri süresince sualtı gürültüsü oluşacağına dikkat çekilen raporda, şunlar kaydediliyor: “Bazı deniz türleri özel olarak tanımlanmıştır. Bunlar başta yunus ve hamsi olmak üzere çeşitli balık türleridir. Bu türler ölüm, fiziksel hasar, geçici sağırlık gibi tepkilere maruz kalabilirler.”

PETROL SIZINTISINA DİKKAT

ÇED raporunda ayrıca gemilerden kaynaklanabilecek petrol sızıntılarının balık türlerini etkilemesinin muhtemel olduğu kaydedilerek, “Etkilerin olası sonuçları arasında, petrol ile kirlenen ürün ya da yem türlerinin yenilmesi sonucu zehirlenme bulunmaktadır” deniliyor.

HAMSİ SESE ALIŞIK OLABİLİR

RAPORDA, dikkat çekici bir diğer ayrıntı ise “hamsinin seslere alışık olma ihtimalinin yüksek” olduğuna yönelik ifade. Proje alanından her yıl en az 800 tanker geçtiği kaydedilen raporda, “Büyük bir tankerin gürültüsü 177 desibel (dB). Hamsinin de bu sese alışık olması muhtemel” deniliyor.

ESAS TEHLİKE YUNUSLARA!

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Balıkçılık Uzmanı Doç. Dr. Ali Cemal Gücü asıl riskin yunuslar için geçerli olduğunu belirterek, şu uyarıları yapıyor: “Böyle bir projede esas endişe ettiğim konu yunuslar. Hamsi sıkıntılara çok çabuk cevap verebilir ama yunuslar zaten sıkıntı altında.”