(Neslihan Koçaslan/soL – 3 Eylül 2014)

AKP hükümetinin sattığı, Anıt Kurulu’nun onayladığı ve ihalesi de yapılan Haydarpaşa Gar Binası restorasyonuna Kadıköy Belediyesi tarafından ruhsat verilmedi. İstanbul halkının uzun süredir yürüttüğü Haydarpaşa mücadelesi, bu kararla başlayacak gerilimde yeniden önem kazanacak.

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün, Haydarpaşa Gar Binası’nın rölöve, restitüsyon ve restorasyonu ile ilgili ruhsat başvurusu, Kadıköy Belediyesi tarafından reddedildi. Belediye tarafından yapılan basın açıklamasında, yasal olarak plan süreçleri tamamlanmayan ve eski eser binaya ilave yapılaşma getiren bir restorasyon projesine onay verilemeyeceği belirtildi.

Haydarpaşa Gar Binası’nın restorasyon projesi Anıtlar Kurulu tarafından onaylanmış ve ihalesi yapılmıştı. Sözleşme gereği yer teslimi yapıldı. 12 milyon 473 bin liraya ihale edilen projenin öngörülen bitirme süresi 500 gündü. Kadıköy Belediyesi tarafından verilecek ruhsatın ardından çalışmalar başlayacaktı ancak Kadıköy Belediyesi ruhsat başvurusunu reddetti.

Kadıköy Belediye Başkanı Aykurt Nuhoğlu, bugün yaptığı basın açıklamasında Haydarpaşa’nın tarihini ve önemini anlattı. Yapının İstanbul kent dokusundaki yerine değinen Nuhoğlu, şunları söyledi:

“Belediyemize Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nden gelen yazıda Haydarpaşa Gar Binası ve müştemilatı olan ‘V no’lu eski liman ve gümrük binası’nın rölöve, restitüsyon, restorasyon projelerinin V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylandığı belirtilerek yapı ruhsatı düzenlenmesi talep edilmiştir. Ancak Kurul tarafından tasdiklenen restorasyon projeleri, restorasyon müdahale paftaları incelendiğinde;

-Çatı Arası döşemesinin çelik sistemle yükseltilerek gabarinin (binanın yüksekliği) değiştirildiği ve çatıya gelen yük sebebiyle statik sistemin yeniden hesaplanması gerektiği,
-Daha önce fonksiyonu olmayan çatı arasına; sergi salonu, kafeterya, konferans salonu fonksiyonu verilerek statik yük hesabının değiştirildiği,
-Yangın merdiveninin çatıya çıkarılarak bu alanda döşemenin kesildiği,
-Yeni asansör ilavesi yapılarak döşemelerin her katta açılarak statik sistemin bu bölümde değiştirildiği,
-İç avluda şeffaf asansör ve bağlantı köprüsü ile çatı arasına kadar yeni ilave yapılaşma olduğu,
-Avlunun üzerini tamamen kapatan bir çatı örtüsü ile binanın bu cephesinde, görünüşün tamamen değiştirildiğini, bu örtünün çözümü itibariyle yeni bir yapılaşma içerdiği ve statik sistem çözümü gerektirdiği görülmektedir.”

Nuhoğlu planda olan aksaklıkları anlattıktan sonra ruhsat başvurusuna olumsuz yanıt verdiklerini açıkladı.

“Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mesleki Hizmetler Müdürlüğü “I. Grup Tescilli tarihi yapının planlama ile kontur (binanın kapladığı alan) ve gabarisi (bina yüksekliği) değişmeme” şartı ile verdiği olumlu görüş yazısına uygun değildir. Söz konusu düzenleme ile binanın yüksekliği ve kapladığı alanda ciddi değişiklikler olacaktır. Öte yandan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planına belediye ve çeşitli şahıslar tarafından açılan dava süreçleri de devam etmektedir. İstanbul 2. İdare Mahkemesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının Fuar Alanı Fonksiyonuna ilişkin kısmının iptaline karar vermiştir. Ayrıca bu plana uygun henüz 1/1000 ölçekli uygulama imar planları yapılmamıştır.”

Yapılan açıklamada, “Haydarpaşa Garı Gardır Gar kalacak” diyenlerin kazandığı, özelleştirme politikalarıyla tarihi garın peşkeş çekilemeyeceğinin anlaşıldığı dile getirildi.

Nuhoğlu hükümete ve büyükşehir belediyesine şu soruları yöneltti:

-Gar çevresindeki 1 milyon metrekarelik arazi ile ilgili siyasi otorite ve büyük şehir belediyesi ne planlamaktadır?

-Bu projeler niçin İstanbul halkıyla paylaşılmamakta ve onların görüşleri sorulmamaktadır?

-Geçmişte üretilecek bir geminin tipinin bile İstanbul halkına sorulduğu dikkate alınırsa, 5 milyar dolarlık rant yaratan, özelde Kadıköy ve Üsküdar’da yaşayanları genelde ise bütün İstanbul ve Türkiye’yi ilgilendiren böylesi devasa bir arazide için ne düşünülmektedir?

-Niçin Üsküdar-Kadıköy halkından, yani kamudan bu alanların tüm tarihi dokusunun değişeceği gerçeği gizlenmektedir?

Toplantıda kamuoyunun daha fazla bilgilendirilmesi gerektiği, göstermelik belirsiz projelerin konuşulmaması gerektiği ve Haydarpaşa Garı ve çevresindeki bütün alanların halkın ihtiyaç, beklenti ve kamusal kullanımına açılacak biçimde yeniden düşünülmesi için çaba göstermesi gerektiği vurgulandı.