(Birgün – 3 Ocak 2015)

5 termik santral yapılması planlanan Çanakkale Karabiga’da idare tarafından ısrarla görmezden gelinen Akdeniz fokları, Sualtı Araştırmaları Derneği tarafından mağaralarında görüntülendi.

Çanakkale’nin Karabiga beldesinde, termik santral yapılmak istenen kıyılarda yaşayan ve nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan Akdeniz fokları (monachus monachus) bu defa da yaşadıkları mağaralarda görüntülendi. Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu, 26 Kasım ve 6 Aralık tarihlerinde, herhangi bir ışık kaynağına ihtiyaç duymayan kızılötesi foto tuzak kamera sistemi yardımıyla fokların kıyılardaki mağaralardaki anlarını görüntüledi. Karabiga’da fokların yaşam alanına birkaç yüz metre yakına kurulması planlanan Cengiz Holding’e ait Cenal Entegre Termik Santralı sürecinde foklar gündeme gelmiş, şirketin yok saydığı foklar hakkında yargı doğadan yana karar vermişti. 20’ye yakın ithal kömüre dayalı termik santralın planlandığı Çanakkale’de, Akdeniz foklarını yaşadığı Karabiga kıyılarında, en az 4 termik santral inşa edilmesi planlanıyor.

700 FOK YAŞIYOR
Akdeniz foku varlığını yalnızca Yunanistan, Türkiye, Fas, Moritanya ve Maderya Adalarında sürdürüyor. Dünyada yaklaşık 700, Türkiye’deyse 100 kadar Akdeniz fokunun yaşadığı sanılıyor. Ancak Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu’na göre, insan baskısı sebebiyle 700 bireyden oluşan foklar arasında yalnızca Moritanya sahillerinde yaşayan grup gerçek bir koloni biçiminde yaşamını sürdürüyor; diğer foklarsa baskılar sebebiyle birkaç bireyden oluşan gruplar halinde veya tek başlarına yaşıyor.

YAPILAŞMA YOK EDİYOR
Yapılaşmanın olmadığı, insan faaliyetlerinden uzak, üremeye ve barınmaya uygun mağaraların bulunduğu tenha sahiller, Akdeniz foklarının doğal yaşam alanını oluşturuyor. Ancak insan faaliyetlerinin kıyılardaki artışıyla birlikte Akdeniz foklarının son yüzyılda hem yaşam alanları daralıyor hem de nüfus baskısına alınıyor. 1950’lerde İstanbul Boğazı’nda bile fokların yavruladığının altını çizen Akdeniz Foku Araştırma Grubu, günümüzde bir  fok görebilmek için aylarca beklenebileceğini vurguluyor. Yollar, turistik tesisler konutlarla kıyıların imara açılması yaşam alanlarının yok olmasında başı çeken sebep.

***

‘15 kilometrelik kıyı şeridi korunmalı’

BirGün’e açıklamalarda bulunan Sualtı Araştırmaları Derneği yetkilileri, ÇED raporunun onaylanmasında rol oynayan kurumlara uyarılarda bulundu: “Akdeniz foku yaşam döngüsünün yarısı karada, yarısı denizde geçer. Kıyılar betonla doldurulduğunda habitat tahribatı gerçekleşecek, fokların ve bölgede tespit edilen diğer koruma altındaki türlerin yaşamlarını sürdürmeleri mümkün olmayacaktır. Bu görüntüler bölgedeki Akdeniz foku varlığını bir kez daha ispatlamıştır.  Marmara’nın el değmemiş son kalan kısmı olan Karabiga ile Aksaz Köyü arasındaki 15 kilometrelik kıyı şeridinin korunmasını istiyoruz.”

***

Cengiz fokları sıfırlamıştı

Hem kıyılardaki liman ve iskele yapılaşmalarıyla hem de santralda ısınan suyun denize boşaltılmasıyla bölgedeki fok varlığını sona erdirecek Cenal Entegre Termik Santralı projesinin önceki Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu kararlarını Çanakkale İdare Mahkemesi iptal etti. İptal kararına karşın hazırlanan yeni ÇED raporunda foklar yine önemsenmedi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ysa fokları dikkate almayan raporu yeniden onayladı. Oysa devlet kurumları bölgedeki koruma altındaki canlılar hakkında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı uyarmıştı.