(Can Pürüzsüz / KOSMedya, 23 Mart 2015)

Yaban hayvanlarının rahatça yaşayıp üremesi için oluşturulmuş Sarıyer Feneryolu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası 3. Köprü’ye kurban edildi. Sahanın ortasından Kuzey Marmara Otoyolu geçiyor.

B6hIqHHCIAA1pub

2005 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile İstanbul’da iki yaban hayatını geliştirme sahası ilan edildi: Sarıyer Feneryolu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ve Çatalca Çilingoz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası. Mavramoloz Ormanı içinde kalan Feneryolu yaban hayatı geliştirme sahası, adını Sarıyer’den Rumelifeneri ve Garipçe’ye giden Rumelifeneri Yolu’ndan alıyor. Sahanın ilanı, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 22/7/2005 tarihli ve 41996 sayılı ile 3/8/2005 tarihli ve 44763 sayılı yazıları üzerine, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 4 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 7/9/2005 tarihinde kararlaştırıldı ve Resmi Gazete’de 2005/9453 Bakanlar Kurulu Kararı olarak yayınlandı. Ancak 2013 yılında başlayan 3.Köprü ve Kuzey Marmara Otoyolu inşaat çalışmaları, sahayı ve ormanı ortadan ikiye böldü.

B6hG8eaCIAAC863

1.451 hektar yani 14510 dekar üzerine kurulu yaban hayatı geliştirme sahasında korunması planlanan ana tür, karacalardı. Alan, karacalar başta olmak üzere yaban hayvanlarının yaşam alanı ilan edilip üremelerine de ayrıldığı için avlanma yasaklanıyordu.

karaca_437905

Sahaların sınırı 2006 Haziran’daki Resmi Gazete’de şöyle tarif ediliyor:

1-İstanbul Sarıyer Feneryolu Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: Doğusu: Sarıyer-Rumelifeneri karayolu, Batısı: Uzuniyeköy deresi, Marmaracık tepesi ve Taş yığınları sırtı, Kuzeyi: Karadeniz ve Marmaracık mesire yeri, Güneyi: Sarıyer-Rumelifeneri karayolu,

2-İstanbul Çatalca Çilingoz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: Kuzeyi: Kasatura Körfezinden Avcı İskelesi mevkiine kadar Karadeniz sahili, Doğusu: Avcı İskelesi mevkiinden Avcıyolu sırtını takiben Karacaköy, burdan itibaren Hamza deresini takiben tarihi su kemerlerinin bulunduğu sırta çıkarak sırtı takiben 376 Rakımlı Kuşkaya tepesini takiben 1 km, doğusundaki boyun noktası, Güneyi: Boyun noktasından sırtı takiben 361 Rakımlı Ferah tepesi, bu noktadan itibaren Karacaköy İşletme Şefliği-Çatalca İşletme Şefliği serileri hududuna, bilahare Silivri İşl, Şefliği ile Karacaköy Binkılıç İşletme Şefliği serileri hududunu takiben Gümüşpınar Aydınlar Köylerini bağlayan karayoluna iner, Bu noktadan itibaren karayolu ile Aydınlar-İstrancadan Safaalan Köyüne ulaşır, Batısı: Safaalan köyünden itibaren Kuzeydoğuya karayolunu takiben İstanbul-Tekirdağ İl hududuna intibak ederek Güngörmezkara tepeye ulaşır, hudut sırtla Elmalı Dereye iner ve Elmalı Derenin Karadenize ulaştığı Kasatura Körfezinde son bulur.

1 (1)

2005 yılındaki karara göre Feneryolu Yaban Hayatı Geliştirme sahasının sınırları

23 Ekim 2013 tarihli 1/5000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu İstanbul İli, Boğaziçi Doğal ve Tarihi Sit Değerlerini içeren Nazım İmar Planı Değişikliği Teklifi İBB Meclis Kararı’na da giren Kara Avcılığı Kanunu’nun 4’üncü maddesinin 5’inci fıkrasındaki hükme göre ise: “Yaban hayvan koruma ve çeliştirme sahalarında yaban hayatı tahrip edilemez, ekosistem bozulamaz, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile üretme istasyonları dışında da olsa bu sahalara olumsuz etki yapacak tesislere izin verilemez, varsa mevcut tesislerin atıkları arıtılmadan bırakılamaz, onaylanmış plânlarda belirtilen yapı ve tesisler dışında hiçbir yapı ve tesis kurulamaz, irtifak hakkı tesis edilemez. Bu sahalarda Bakanlıkça gerektiğinde ilave yasaklamalar getirilebilir. Bakanlığın’ uygun görüşü alınmadan diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yasaklama getirilemez.”

Buq64yvIIAEukSs
10 Ağustos 2014

3.Köprünün internet sitesindeki bilgiye göre de, Sarıyer Feneryolu Yaban hayatı Geliştirme Sahası, doğrudan güzergâh üzerinde kalıyor: “Bu saha proje güzergâhı nedeniyle bölünecek olup ve işlevi geyikleri avcılıktan korumaktır. Güzergâhın yaklaşık 2.673 m’si bu sahadan geçmektedir.”

Buq5mTSCMAAFOlr
10 Ağustos 2014

Orman ve Su İşleri Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğü sitesinden alınan bilgilere göre, bu önemli doğa alanı (ÖDA), son derece zengin ve çeşitli habitatlara ev sahipliği yapıyor. Alan; açık deniz alanı, deniz kıyısı maki toplulukları, meralar, kayalıklar, kumul ve sazlıklar, kayın-meşe-gürgen ormanı ve asit karakterli gölleri içeriyor. ÖDA’nın kuzeydeki önemli kısmı yaprak döken ormanlarla kaplı. Alanda yaşayan 24 bitki taksonu ÖDA kriterlerini sağlamakta. Bunlar arasında Cirsium polycephalum, Symphytum pseudobulbosum ve Verbascum degenii en nadir ve hassas türlere örnek. Ayrıca 90’lı yıllarda inşa edilen Koç Üniversitesi kampüsü de alan içerisinde kalıyor.

Buq62woIEAAns8J
10 Ağustos 2014

Ormanı ikiye ayıran Kuzey Marmara Otoyolu, yaban hayvanlarının Kuzey-Güney yönlü geçişlerine de engel oluyor. Hatırlanacağı üzere, 2013 ve 2014’te çok sayıda domuz, yaşam alanlarındaki iş makineleri ve tıraşlanmış bölgeler nedeniyle Boğaz’dan yüzerek geçiş yapmıştı.

375294
İstanbul Boğazı’nda yüzen domuzlardan biri

Yaban hayvanlarının geçişleri için Kuzey Ormanları’nda ekolojik koridorlar yapılacağı ve 6 ekolojik köprü duyurulmuştu. Ancak, 2013’te Kuzey Marmara Otoyolu inşaatı için ağaç kesimlerinin başlamasıyla, eğer yapılırsa bu koridorların tamamlanması arasında geçen süre, yaban hayatının zarar görmesi açısından yeterince tehlikeli. Bunun yanı sıra trafikte araçların ve demiryolundan geçecek trenin yoğun gürültüsü de bölgede yaşayan canlıların yaşam alanlarını terk etmesine neden olabilir. Yol, ayrıca orman yangınları riskini de beraberinde getiriyor. Ortaya çıkan bir başka tehlike ise, köprüyle beraber gelecek yapılaşma. Hatırlanacağı üzere Mart 2014’te Resmi Gazete’de yayımlanan torba yasada Orman Kanunu’nun Ek 9’uncu maddesine bir fıkra eklendiği, bu torba yasayla, köprünün güzergahında yapılaşmaya izin verildiği, üstelik yapılacak AVM ve otel gibi tesislerden de bedel alınmayacağı ortaya çıkmıştı.

Yaban hayatı geliştirme sahasının, 3. Köprü çalışmalarıyla zarar görmeden önce, Rumelifeneri Yolu üzerinden çekilen panoramik fotoğrafları için tıklayınız:
https://harita.yandex.com.tr/?ll=29.079941%2C41.211482&z=14&l=sat%2Cskl%2Cstv&panorama=%7B%22coords%22%3A%5B29.08955952%2C41.21492935%5D%2C%22direction%22%3A%5B21.051796874999937%2C-2.036587357954525%5D%2C%22span%22%3A%5B130%2C60.302734375%5D%7D

BolDXlRIQAAEKna
24 Mayıs 2014

Sarıyer Rumelifeneri ormanlarının yaban hayatı geliştirme sahasının ilan edilmesi, AKP Hükümetinin “Ak İcraatlar” sitesinde “Onlar da bir can dedik yaban hayatını koruduk” başlığıyla duyurulmuştu.

11060298_1087145941311443_5732438002665634786_n
13 Mart 2015, 3. Köprüye 1 kilometre kala Garipçe Köyü mevkii

11061216_1087145921311445_2982452179014701132_n
13 Mart 2015, Garipçe köyü yakınları viyadük inşaatı

Kaynaklar:

http://www.3kopru.com/content/pdf/14112013104732bolum_4_ekoloji_ve_biyocesitlilik.pdf

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/10/20051016-1-1.pdf

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/10/20051016-1.htm

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060617-9.htm

http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/MeclisKarari.aspx?KararID=28003

http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-42756sgc.pdf

http://www.akicraatlar.com/istanbul/icraat/onlar-da-bir-can-dedik-yaban-hayatini-koruduk/5073

http://bolge1.ormansu.gov.tr/1bolge/Files/%C4%B0stanbul.pdf

‘Torba’dan yağma çıktı: 3’üncü köprü yolundaki ormanlar ‘bedelsiz’ ranta açıldı