(Rıfat Doğan – İleri – 6 Mayıs 2015)

3. Havalimanı projesini üstlenen konsorsiyum içinde bulunan Limak Holding’in patronu Nihat Özdemir’in “sinyaller kullanarak kuşların rotasını değiştirecek bir sistem yerleştireceğiz” sözlerini değerlendiren Kuş Bilimci Kerem Ali Boyla “Bilimsel bir dayanağı olmayan bir iddia. Hayatımda ilk kez duyuyorum” dedi.

kus1

Çılgın projelerden biri olan 3. Havalimanı için en önemli sorunlardan biri olan kuş göç yolları için projenin konsorsiyomu içinde bulunan Limak Holding patronu Nihat Özdemir “kuşların rotasını değiştirecek bir sistem üzerinde çalışıyoruz” dedi. 3. Havalimanı için ortaya atılan bu iddiayı değerlendiren kuş bilimci Kerem Ali Boyla “Hayatımda ilk kez ondan duydum. Nasıl sinyal verilecek? Kuşlar elektronik aletler değil ki. Bilimsel bir dayanağı olmayan bir iddia” dedi.

Kuzey ormanlarının katledilmesine, göletlerin doldurularak İstanbul su havzalarının yok olmasına neden olan 3. Havalimanı için bir “çılgın” iddia konsorsiyum içinde bulunan Limak Holding Nihat Özdemir’den geldi. Özdemir, kuş göç rotası için bir çalışma yürüttüklerini bunun için yurt dışı örneklere baktıklarını belirterek sinyaller kullanarak, “Kuşların rotasını değiştirecek bir sistem yerleştireceğiz. Kuşlar bu bölgeye gelip yiyecek ihtiyaçlarını da karşılıyorlar. Onları sinyallerle farklı alanlara yönlendireceğiz, o alanlarda yiyecek bulunduracağız. Dolayısıyla kuşlara öğreterek rotalarını değiştireceğiz” dedi.

İLK KEZ ONDAN DUYUYORUM 

Peki bu nasıl mümkün olacak? Rota değişikliği olabilir mi? Bilimsel bir açıklaması var mı? Bu soruları yönelttiğimiz konunun uzman isimlerinden biri olan kuş bilimci Kerem Ali Boyla “Böyle bir şey olduğunu hayatımda ilk kez ondan duyuyorum. Böyle bir iddianın bilimsel gerçeklikle ilgisi yok” dedi. Boyla şöyle sürdürdü sözlerini;

“Çok saçma ve bilimsel bir dayanağı olmayan bir iddia. Böyle bir şey mümkün değil. İnsanlar herhalde bu ülkede her şeyin mümkün olduğunu düşünüyor. Kuşlar elektronik aletler mi? Sinyal alacak ve rotalarını değiştirecek. Böyle bir şey mümkün mü?”

BİLİMLE YAKINDAN UZAKTAN BİR İLGİSİ YOK

Boyla yurt dışı örneklerine baktıklarını belirten Özdemir’in bu sözleri için de “Göstersin böyle bir örneği. Kim söylemiş hangi makalede var böyle bir şey. Bunlar hurafe, hiçbir gerçeklikle ilgisi olmayan iddialar. Gülünç ve bilimle uzaktan yakından bir ilgisi yok. Dünyada hiçbir kuş, sinyallerle göç rotasını değiştirmiyor” diye konuştu.

ON BİN YIL İÇİNDE OLUŞMUŞ BU ROTALARI TECRÜBELİ KUŞLAR BİLİR

Bu konuda daha önce konuşan İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Zeynel Arslangündoğdu da Boyla ile benzer şeyleri söylemiş ve “Göç yolu değişmez. On binlerce yıl içinde oluşmuş bu rotaları tecrübeli kuşlar bilir ve sürüyü yönlendirir” demişti.

İSTANBUL ÜZERİNDEN 500 BİN LEYLEK 250 BİN YIRTICI GEÇİYORcaps-16kucuk

3. Havalimanın kuş göç yolları üzerindeki etkisi hakkında hazırlanmış raporlar da bulunuyor. Çeşitli alanlardan uzmanlardan oluşan bir ekibin Kuzey Ormanları Savunması için hazırladığı raporda 3. Havalimanı için yaratacağı risklerin altı çizildi. Raporda İstanbul’un kıtalararası kuş göç yolu üzerinde olduğu belirtilerek bu türlerin leylek, kartal, şahin ve benzeri yırtıcı kuşlar olduğu ve İstanbul üzerinden toplam 500 bin leylek ve 250 bin yırtıcı geçtiği kaydedildi.

KONSORSİYUMUN KUŞ GÖÇ YOLLARINA İLİŞKİN BİR ÇALIŞMASI YOK 

Raporda kuş göç yolları üzerinde bulunan 3. Havalimanını kullanan uçakların göçmen kuşlarla çarpışma riski 3-4 kat daha fazla olduğu belirtildi. Ayrıca İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Dr. Zeynel Arslangündoğdu’nun yaptığı çalışmalardan şöyle bi sonuç çıktığı kaydedildi:

“Çarpışma riski olan uçuş sahasından geçen kuş sayısının karşılaştırılması en doğru yaklaşımdır. ÇED Raporu’nda da kuşların en az 2 yıl süreyle izlenmelerinin gerekliliği vurgulanmıştır; oysa Konsorsiyum’un böyle bir çalışması bulunmamaktadır. Yerli Kuşlardan (Martılar) Kaynaklanan Uçuş Güvenliği Riski Uluslararası standartlara göre, havalimanı yapılacak yerin 13,5 km. yakınında çöp tesisi bulunmamalı çünkü bu tesisler milyonlarca kuşu cezbedebiliyor. Oysa proje alanının 6 km. ötesinde Göktürk’te, senede 3 milyon ton çöp atılan İSTAÇ’ın bertaraf tesisi bulunuyor. Yaz aylarında 30.000 – 50.000, kış aylarında 100.000 – 200.000 martı bu alanda beslenmektedir. Bu kuşlar her gün kafileler halinde şehirden çöplüğe, çöplükten çevredeki göç ve rezervuarlara (Küçükçekmece, Büyükçekmece, Sazlıdere Barajları ve en önemlisi Terkos Gölü) ve Karadeniz kıyısına boyunca denize, oradan da tekrar şehre hareket ederler. Havaalanı sahası ve çevresindeki maden sahaları, sulak alanları sıkça kullanırlar. Uçan kuşlar, uçaklar için ciddi bir sorun oluşturabilir. Alanın pist olmasından sonra orada oluşacak çayırlık alan da martıları özellikle belirli mevsimlerde cezbeden bir alan olabilir.”

caps-18dusuk