(Fizikist – 5 Haziran 2015)

20 yaşındaki Boyan Slat Yunanistan’da bir dalış turuna katıldığında ne zaman ki suyun altında canlı yaşamından çok plastik gördü, o gün bu konuyu kafasına taktı.

Kurduğu şirket The Ocean Cleanup (Okyanus Temizliği) 2016 yılında okyanusları pasif olarak, geniş alanlarda temizleyecek. Bunu yaparken de temizliğin yapılacağı alan genişliği ve metotları dolayısıyladünyada bir ilke imza atacak. Aktif olarak çöp toplamak yerine sudaki çöp enkazını yönlendirecek bu sistem işlemin sonunda birikenleri yüzen bariyerler yardımıyla toplanabilir hale getirecek. Sudaki canlı yaşamına da zarar vermeden bu işlemi başarabileceği iddia edilen sistem, eğer her şey planlandığı gibi giderse, toplanan çöplerin geri dönüşümünden elde edilen kazançla kendi masraflarını karşılayabilecek.

2 kilometre genişliğindeki bir alanda pasif temizliği gerçekleştirirken şimdiye dek bu kadar büyük çaplı bir sistem kurulmadığı için bu bir ilk olacak. Test aşamasında Japonya’nın Tsuşima adasınınkıyılarında çalışmaya başlayacak sistem gelecek yıl içerisinde vereceği sonuçlarla büyük okyanuslarda ne kadar etkin olabileceğini gösterecek.

Okyanuslardaki çöp yığınları hiçbir zaman tamamen çözülemiyor. En çok endişe edilen de mikroplastikler olarak bilinen çok ufak parçalar halindeki plastikler… Kuşlar, balıklar ve başka su canlıları tarafından yutulan bu parçalar her yıl 100 bin civarında memelinin ve 1 milyon civarında su kuşunun ölmesine sebep oluyor.

Çöp yığınları şimdilik büyük şehirlerden uzakta bir yerlerde yüzüyor olabilir. Ancak besin zincirinin tam ortasında bir yerde bulunuyorlar. Dolayısıyla kıyılarımıza gelmelerine daha çok var gibi görünse de aslında hepsi bir akşam yemeğinde tabağımızda… Boyan Slat gibi isimlerin ciddi desteğe, yeryüzünün de böyle başka beyinlere ihtiyacı var.