(Gurbet Ay & İdil Kafesçioğlu – BİA Haber – 6 Ağustos 2015)

Kimya Mühendisleri Odası hazırladığı simülasyonla Tuzla’da dün gerçekleşen nitrik asit sızıntısının 2,1 kilometre ötede bulunan canlıları olumsuz etkileme riski olduğunu söyledi.

Kimya Mühendisleri Odası (KMO) hazırladığı simülasyonla Tuzla’da dün gerçekleşen nitrik asit sızıntısının 2,1 kilometre ötede bulunan canlıları olumsuz etkileme riski olduğunu söyledi.

Tuzla’da Organize Deri Sanayi bölgesinde Ekomar Kimyevi Maddeler Ambalaj San. ve Ticaret tesisinde nikrat asit sızıntısı meydana geldi. Sızıntının olduğu alan ve çevresi tahliye edildi.

Kimya Mühendisleri Odası, Çevre Mühendisleri Odası’yla birlikte İstanbul Tabip Odası’nda bir toplantı gerçekleştirdi.

Sağlık kurumuna gidin

KMO İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu üyesi Serkan Küçük, akut tehlikenin sona erdiğini belirterek nitrik asit buharı soluyan ve olumsuz etkilenen vatandaşların bir an önce en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiği konusunda uyarıda bulundu

KMO, sızan nitrik asitin etkilerinin belirlenmesi için ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA- Environmental Protection Agency) ALOHA isimli simülasyon programını kullandı.

Oda, resmi kurumlar açıklama yapmadığı için simülasyonu kamuoyuna yansıyan bilgiler üzerinden oluşturdu. 6,5 metre boyunca 2 metre çapında nitrik asit tankının, zeminden 30 santimetre yükseklikten 5 santimetre çapında bir yarılmaya uğradığı kabul edildi. Sızıntının bir saat sürmesi de bir parametre olarak kabul edildi.

Simülasyon hazırlandı

Bu bilgiler ışığında simülasyondan şu sonuçlar çıktı :

* Nitrik Asit tankının yarılmasıyla tanka en çok 55 metre mesafede bulunanlar (Kırmızı Bölge)i 92 ppm ve daha yüksek bir doza maruz kalma potansiyeline sahiptirler. Bu seviye ölümcül risk altında kaldıklarını gösterir.

* Tanka en çok 114 mere mesafede bulunanlar (Turuncu Bölge), 24 ppm veya daha yüksek bir doza maruz kalma potansiyeline sahiptirler. Bu seviyede ciddi zarar görme riski altında kaldıklarını gösterir.

* Tanka en çok 2,1 km mesafede bulunanlar (Sarı Bölge), 0,16 ppm veya daha yüksek bir doza maruz kalma potansiyeline sahiptirler. Bu seviye, olumsuz sağlık etkilenmesi riski altında kaldıklarını gösterir.

Kimya Mühendisleri Odası, kimya sanayiinden kaynaklı bu tür kazaların önlenmesine yönelik düzenlemelerin ülke koşullarına uygun olarak hükümetler tarafından hayata geçirilmesi gerektiğini ve bu tür kazalardan sonra kamuoyuna şeffaf bir şekilde ölçülebilir bilgiler aktarılmasını talep etti.

Kazaların oluşmaması için neler yapılmalı?

Kimya Sanayisi için özel olarak geliştirilmiş HAZOP gibi risk analizi yöntemleri ile fabrikalardaki risk tespitlerinin yapılması gerekiyor. Riskleri belirlenmiş olmasına rağmen güvenlik önlemleri alınmamış tesislere ruhsat verilmemeli.

Fabrikada kullanılan tank, fıçı, basınçlı kap, kritik kontrol vanaları gibi ekipmanların güvenilirlik seviyeleri belirlenmiş, fabrikanın buna uygun sertifikalı ekipman ile donatilmış olması gerekmektedir.

Kaza potansiyeli yüksek olan tesislere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Grubu ile Belediyeler tarafından denetimler nitelik ve sayı olarak arttırılmalı. Kimya Mühendisleri Odası fonksiyonundan faydalanarak kaza oluşumları riski azalmalıdır.

Nikrit asit nedir?

Nitrik asit, bileşiminde üç oksijen, bir hidrojen ve bir azot bulunan kuvvetli bir asittir. HNO3 formülüyle gösterilir. Konsantrasyonu arttıkça daha tehlikeli olur, gliserin ile reaksiyona sokulduğunda nitro gliserin elde edilir. Dinamit, çeşitli patlayıcılar, plastik ve gübre yapımında kullanılır. Nitrik asit patlayıcı madde olacak kimyasalları nitrata çevirdiğinden patlayıcı maddelerin çoğunda kullanılır.