(sendika.org – 6 Kasım 2015)

Hasankeyf’te yapımı süren Ilısu Barajı nedeniyle bölgede bulunan 650 yıllık Zeynel Beg Türbesi dahil 135 tarihi eser için DSİ tarafından taşınma kararı aldığı iddia ediliyor. Hasankeyfi Yaşatma Girişimi Sözcüsü olan Av. Kemal Üner tarihi yapıların taşınmasının kanuna aykırı olduğunu söyledi

UNESCO Dünya Kültür Mirası kriterlerinin 10’undan 9’una sahip dünyadaki tek yerlerden biri olan Hasankeyf’te, doğa ve kültür talanının önünü açan Ilısu Barajı’nın yapımı devam ediyor. Bir yanda baraj yapımı devam ederken bölgedeki tarihi eserlerin de taşınmaya başlandı.

DİHA’nın haberine göre, Batman Doğa ve Tarih Çevre Platformu Sözcüsü Emin Bulut, bölgedeki tarihi eserlerin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından taşınmaya başlandığını söyledi.

‘Gizli kapaklı bir ihale süreci yapıldı’

Tepkilerin önüne geçmek için bu çalışmaların da gizli yapıldığını dile getiren Bulut, Kültür Tabiat ve Varlıkları Koruma Kurulu’nun dahi bu çalışmalardan haberdar olmadığını iddia etti.

Bulut, Hasankeyf’teki tarihi yapıların taşınması konusunda Türkiye’de hiçbir firmanın tepkilerden korkulması nedeniyle ihaleye girmemesi üzerine Yunanlı bir mimar üzerinden mevzuatların yok sayılarak gizli kapaklı bir ihale sürecinin yapıldığını ileri sürdü.

Kürdistan ve Mezopotamya tarihi açısında önemli bir tarihi yerleşke olan Hasankeyf’in baraj projesiyle yok edilmek istendiğini dikkat çeken Bulut, 135’e yakın tarihi eserin de bu şekilde taşınmasına karar verildiğini, bu eserlerin başında ise Zeynel Beg Türbesi’nin geldiğini kaydetti.

‘Sanatsal yapılar bugünlerde yaslı bir kafes içine hapis edilmiştir’

 

Ortadoğu tarihinde Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın oğlu olan Zeynel Beg Türbesi’nin tarihi hakkında kısa bir bilgi veren Bulut, “Daha çok İran ve Orta Asya mimarisiyle yapılmıştır. Türbeye yapılan motifler moloz, kesme taşlar, tuğla ve yeşil lacivert renkli çinilerle süslenmiştir. Maalesef bu sanatsal yapı bugünlerde, yaslı bir kafes içinde hapsedilerek kaderine terk edilmiştir” dedi.

‘Hasankeyf’in mavişi yerinden kaldırılsa nakışları dökülür’

Zeynel Beg Türbesi’nin Hasankeyf’in “mavişi” olduğunu ifade eden Bulut, dünyada görülmemiş bir sistemle türbenin taşınmaya çalışıldığını belirterek, buna dair tepkisini ise “Eğer bu makber yerinden kaldırılsa, yumuşak olan taşların nakışları bir kum gibi dökülecektir. Dünya literatürlerini dinlemeyen Türk devleti, kepçelerle tarihi eserleri yerinden sökmeye çalışıyor” sözleriyle dile getirdi.

Bu yüzden de dünyadaki tüm bilim insanlarının ve ekolojistlerin, Hasankeyf’teki tarih katliamını görmesini isteyen Bulut, “Kürdistan’da bizi sahipsiz zannedip, tarihimizi yok etmeye çalışıyorlar. Hasankeyf tarihinin yeri değiştirilmesi dünya tarihiyle oynanması demektir” diye konuştu.

İhale süreci ve bilgileri gizlendi

Hasankeyfi Yaşatma Girişimi Sözcüsü Av. Kemal Üner ise tarihi yapıların taşınmasında yaşanacak zararların düşünülmediğini vurgulayarak, mecburi taşınacak tarihi eserlere ilişkin şu ana kadar yapılan 4 ihalenin iptal olduğu, bu son ihalenin de hangi firmalar arasında yapıldığının gizlendiğini kaydetti.

‘DSİ çalışanları bu suçu nasıl göze alıyor?’

Taşınan tarihi eserlerin ihalesini yapan DSİ’nin ihale belgelerini saklanmasının Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğunu kaydeden Üner, tüm kamu ihalelerin sonucunda kurumların sayfasında ihaleyi göstermek zorundayken, Hasankeyf ihalesine ilişkin hiçbir bilgiye sahip olmadıklarını söyledi. Üner, “DSİ ihalelerine ilişkin bilgi vermiyor. İhaleyi DSİ, Kültür Bakanlığı ve Anıtlar Genel Müdürlüğü’ne haber vermeden kendi başına hareket etmiştir. Bu ihaleyi yapanlar hepsi devlet memurudur. Neye güvenerek böyle suç işliyorlar? Nasıl bu kadar açık ve usulsüzce hareket ediyorlar? Bu suçu nasıl göze aldılar?” diye sordu.

Hasankeyf’teki tarihi eserlerin tanışmasının tamamen hukuk dışı olduğunu da kaydeden Üner, TMMOB üzerinden son ihaleye ilişkin dava açacaklarını kaydetti.