(Birgün – 30 Kasım 2015)

Dün, Antalya’nın Manavgat ilçesinin Gençler köyünde HES protesto eylemi gerçekleşti. Yöredeki yüzlerce köylü HES’lere karşı bir araya geldi.

Derelerin Kardeşliği Akdeniz Platformu açılış konuşmasını Nihat Karadere yaptı. Mimar Birsen Tanyeri’nin ortak basın açıklamasını okumasının ardından Gençler Köyü Muhtarı HES istemediklerini şirketin köylülerin topraklarını acele kamulaştırdıklarını,dava açtıklarını sonuna kadar direneceklerini belirtti. Konuşmacılar İbradı Yardımlaşma Derneği Başkanı Düriye Coşkun,Gümüşdamla Dayanışma Derneği adına Mehmet Özkan Üzümdere, Sosyal ve Kültürel Dayanışma Derneği adına Ali İhsan Küçükavcı, Gündoğmuş Köprülü köyünden Muhtar Ayhan Yılmaz, Gazipaşa Çığlık köyünden Salih Gündoğdu, Antalya Birleşik Haziran Hareketi’nden Seda Balmumcu, Güçlüköy adına Ali Arslan, Ahmetler köyünden Hüseyin Koç; HES istemediklerini dayanışmaya geldiklerini bildirdi.

Ortak basın açıklamasında ise şunlar söylendi;

“Türkiye’nin her akarsuyunda, her vadisinde olduğu gibi Toros Dağları’nın yamaç ve vadilerinde, akarsuların dağların gözesinden çıktığı yerden başlayarak düz ovaya inene kadar yüzlerce hatta binlerce HES projesi ile yerlerinden yurtlarından edilen insanların, yabanil canlıların, geri dönüşümü olmayacak şekilde bozulan ve bozulacak olan ekosistemin korunması ve gelecek nesillere aynı olduğu gibi bırakılması için bir araya geldik. 2002 yılında çıkarılan yasa ile kamu eliyle üretilen Elektrik enerjisi üretme işi, özel şirketlere devredildi ve Türkiye’nin tüm akarsuları özel şirketlere tahsis edildi. Asıl mesele bundan sonra başladı. Çünkü, mikro HES dediğimiz “Nehir tipi Santraller”in kurulum gücü 10 Mw’ın altında olanları için “ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR” diye bir düzenleme getirdiler. Vadilerde ÇED raporu almadan HES yapmaya başladılar. Hektarlarca orman yok oldu. Erozyon, heyelan, sel felaketlerinde onlarca can kaybedildi. Derelerin suları kurudu. Doğal yaşam yok olmaya başladı. İnsanlar yurtlarından göç etmeye başladılar.Dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, HES’lerle ilgili ‘itiraf’ta bulunurken, bazı HES’lere kapıyı kapattıklarını açıkladı. Ancak bu açıklamadan sonra kurulum gücü 10 MW’ın altında HES lisansı alan tüm HES şirketleri kapasite artırımı yolunu seçtiler. 3 tane HES için ayrı ayrı ÇED raporu hazırlanması gerekirken tek bir ÇED raporu hazırlattılar. HES yapılacak yöreye gelmeden masa başında hazırlanan proje tanıtım dosyaları, ÇED raporları jet hızıyla ilgili mercilerden onay aldı. Tıpkı Gündoğmuş Köprülü, Kayabükü, Akyarı, Eskibağ, Yeşlidere, Ortaköy köylerine hayat veren Alara çayında, Akseki Gümüşdamla köyüne hayat veren Değirmendere, Manavgat Ahmetler köyüne hayat veren Karpuzçay, Güçlüköy vadisi, Gençler köyüne ve birçok köye hayat veren Çenger çayı, Gazipaşa Çığlık köyüne hayat veren Çığlık, Çörüş, Gürleyik ,Katrançukuru, Arkıçça dereleri, Manavgat çayını oluşturan İbradı Üzümdere, Sinanhoca ve Ürünlü köylerine hayat veren Melas ırmağı üzerinde yapılacak olan HES projelerinde olduğu gibi…

Toros Dağları, endemik flora ve fauna açısından dünyanın en zengin kaynaklarına sahiptir ve “Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Alanı” olarak “korunan alanlar listesinde” yer almaktadır. Sinanhoca ve Ürünlü’de Altınbeşik Mağarası; Alara Vadisi’nde 1. Derece Doğal SİT alanında Uçansu Şelalesi; Güçlüköy, Güneycik, Gençler sırtlarında 1. Derece Arkeolojik SİT alanları; ”Endemik ve korunması gereken Nadir Ekosistem Alanları” bulunmaktadır. Her bir vadi “sulak alan” olup riperian dere sistemlerinin tüm özelliklerin taşımaktadır. Vadi, kanyon içlerinde ve çevresinde yüzlerce endemik tür barındırmaktadır. Antalya’nın şelaleler ve düdenler şehri olmasının nedeni bu akarsuların derin ve sarp vadilerden geçerken jeolojik yapısından dolayı geçtiği vadilerde kireçtaşlarının erimesiyle büyük mağara, düden, şelale oluşumları yaratmasındandır. Antalya’nın turizmin başkenti olması içinde barındırdığı tarihi, arkeolojik, doğal, kültürel varlıklar açısından zengin oluşu nedeniyledir. Ancak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının mekansal planlama kararları, amaçları, ilkeleri, stratejik hedefleri HES projeleri, mermer ve taş ocakları izinleri yüzünden sürekli değiştirilmektedir. ÇED raporlarının sürekli 1/100.000 ölçekli plan kararları değiştirilmek suretiyle izin verildiği ve yetkili kurumlarca zaman geçirmeden imzalandıklarına tanık olmaktayız. Sebebi her ne olursa olsun her kurum yetkilisinden görevini ifa ederken, ülkenin geleceği için hazırlanan Ç.DZ.PLAN İlkelerine uygun davranmasını beklerdik.Özel şirketlerin hazırladığı , Literatür taranarak elde edilen bilgilerle, yerine gidilmeden, bazen yanıltıcı bilgiler de içeren, binlerce sayfayı bulan(Çenger I-II-III ÇED raporu 1033 syf-Alara ÇED raporu 1055 syf) ÇED Raporlarının, Resmi Kurumlarca nasıl “olumlu” bulunduğunu anlamakta güçlük çekiyoruz, manidar buluyoruz. Bu raporlarda, görevi Ülkemizin ormanlarını, binlerce yılda oluşmuş Ekosistemi, doğal ve kültürel değerleri korumak adına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılmış olan 1/100.000 ölçekli Çevre düzeni plan karar, ilke ve amaçlarının, yasa ve yönetmeliklerin, özel şirketlerin çıkarları uğruna bir, bir değiştirilmesini hukuka aykırı buluyoruz. Plan kararlarında olmayan HES projeleri , Plan bütünlüğünü bozmakta, yörede yaşayan insanları, canlıları yerlerinden yurtlarından göçe zorlamakta, başta Turizm olmak üzere tarım ve Hayvancılık sektörü zarar görmektedir. İşsizlik , yoksulluk , hastalıklar artmakta ve toplumsal barış bozulmaktadır. Bu projenin “sosyal” yanı yoktur. Sosyolog tarafından hazırlanmış Raporda , yörede yaşayan insanların düşüncelerine yer verilmemiştir.Köylülerin defalarca HES istemediğini yaptıkları protesto görmezden gelinmiştir. HES şirketi “sosyal sorumluk projesi” olarak Güçlüköy’ e Okul, Orman Gözetleme kulesi, Çeşme ,Orman yolları yapmış, ancak bilinmelidir ki bu hizmetler zaten devletin yapması gereken hizmetler olup, Çenger 1-2-3 HES projesini yapmak için Gençler köyünde tarım arazilerine Şirketçe el koymanın gerekçesi olamaz. İşte bu nedenlerle bugün buraya Gençler halkı ile dayanışmaya geldik. Onları, yaşam alanlarına, yani “acele kamulaştırma” kararı ile ellerinden alınan toprağına, Çenger 1,2,3 reg+HES projesinin yaklaşık 30 km. yi bulan iletim kanal(Çenger 2 HES su alma yapısı projede değişiklik yapılarak 1.HES binasından 500m.aşağıya kaydırılmış, 14012 olan kanal uz.13512 metreye düşürülmüş) ve tünellerine hapsedilmek istenen suyuna, kurutulmak istenen vadisine , çayına, ormanına, deredeki balığına, havadaki Kartalına, Gökkuzgun’una “ nadir korunması gereken ormanlar” sınıfında yer alan Toroslar’ ın Çam, Ardıç, Göknar, Sedir ormanlarına, bağlardaki mor üzümüne sahip çıkma mücadelesinde yalnız bırakmayacağız. Eğer bir şeye “Kutsallık” atfedilecekse o da bu yaşam mücadelesine olmalıdır. Bu mücadele meşrudur, kutsaldır. Karıncanın kardeşi var diyoruz. Yöremizdeki HES mağduru olan köylüler olarak birlikte yan yana olacağız. Akseki, Gündoğmuş, Manavgat ilçelerinin sınırları içinde HES inşaatlarının yanı sıra yapılmak istenen ve “ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR” denilerek jet hızıyla Valilikçe onaylanan “Kırma-Eleme-Hazır Beton Santrali”nin de yöremizde çok ciddi tahribat yaratacağını biliyoruz.Çenger1-2-3 Reg+HES projesinin asıl sahiplerinin Güral Şirketler gurubu olduğunu da biliyoruz. Asıl amacın, enerjiden ziyade yamaçlardaki mermer yataklarını, dere içi ve çevresindeki kil, kireçtaşı , kum ,çakıl, çimento hammadde yataklarını değerlendirmek olduğunu da görüyoruz. SUYUN 49 yıllığına kullanım hakkını alan Şirketin, en temiz su kaynakları ile birlikte proje alanındaki yer altı zenginliklerine de sahip olacaklarının da farkındayız. İşte tam da bu nedenlerle;

“YÖREDEKİ TÜM HES PROJELERİ İPTAL EDİLMELİDİR. TOPRAK, SU, ORMAN YAŞAMDIR, SATILAMAZ, YAŞASIN BİRLEŞİK MÜCADELEMİZ” DİYORUZ.SELAM OLSUN YAŞAM ALANLARI İÇİN DİRENENLERE!

DERELERİN KARDEŞLİĞİ AKDENİZ PLATFORMU İBRADI İLÇESİ YARDIMLAŞMA DERNEĞİ, GÜMÜŞDAMLA KÖYÜ YARDIMLAŞMA VE KALKINMA DERNEĞİ, MANAVGAT İLÇESİ GENÇLER KÖYLÜLERİ, ÜZÜMDERE KÖYÜ SOSYAL KÜLTÜREL VE DAYANIŞMA DERNEĞİ, GÜNDOĞMUŞ İLÇESİ KÖPRÜLÜ, KAYABÜKÜ, ORTAKÖY, BALKAYA KÖYLÜLERİ, GAZİPAŞA İLÇESİ ÇIĞLIK, NARLICA KÖYLÜLERİ, SİNANHOCA ,ÜRÜNLÜ KÖYLÜLERİ, AHMETLER KÖYLÜLERİ