(Latif Sansür/ DHA – 9 Ocak 2015)

AYDIN bölgesinin en önemli üç sulak alanı arasında bulunan Azap Gölü’nde, turnalara rastlandı. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) uzmanları tarafından daha önce yapılan gözlemlerde aynı bölgede yaşadığını tespit ettikleri, akkuyruklu kartal ve saz kedisinden sonra turnaların da fotoğraflanması, Aşağı Büyük Menderes Havzası’ndaki gölün önemini bir kez daha gözler önüne serdi.

Azap Gölü’nde gözlemleyip, footoğrafladıkları nesli tükenmekte olan türler arasında olan turnaların kayıt altına alınması için Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Yaban Hayatı Daire Başkanlığı Tür Koruma Şube Müdürlüğü’nün Manisa ve Aydın şubelerine bilgi verdiklerini belirten EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, “Turnaların Türkiye’de Sivas, Erzincan, Erzurum, Ağrı, Van, Bolu, Adıyaman illerinde ürediği, Adana ve Kayseri illerinde kışladığının biliniyor. Türkiye’de 2014 yılı sayımlarına göre 12 çift turnanın ürediği biliniyor. 2015 sayımlarında ise 25 çift turna bakanlık kayıtlarına geçmiştir. Bu nedenle Azap Gölü’nde gözlenen turnalar bölgemiz için çok önemlidir. Çünkü 1970’li yıllardan bu yana Aydın bölgesinde hiçbir turna kaydına rastlanmadı” dedi.

TÜFEK YERİNE FOTOĞRAF MAKİNESİ

Çok nadir türlerin görüldüğü Azap Gölü’nün, Büyük Menderes Deltası’nda üreyen nesli küresel ölçekte tehlike altında bulunan Tepeli Pelikanlar’ın da en önemli beslenme alanını oluşturduğuna dikkat çeken Sürücü, avcılara çağrıda bulundu. Sürücü “Böylesine nadir türlerin görüldüğü bir alanda ateşli silahlarla av yapılması yerine, fotoğraf makineleriyle görüntü avcılığının yapılması, teleskop ve dürbünlerle bu kuşların izlenmesi, hem azalan bu türlerin korunmasını sağlayacak, bununla birlikte gelişen ekoturizm sayesinde yöre halkının ekonomisine önemli katkılar olacaktır. Eğitim kurumları, yarının büyükleri olacak çocukları Azap Gölü’ne götürerek, buradaki zengin biyolojik çeşitliliği yerinde gösterip, hem onların geleceği hem de gölün korunması için katkı sağlamalıdır” dedi.

AZAP GÖLÜ KUŞLAR İÇİN ÇOK ÖNEMLİ

EKODOSD Bilim Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Ortaç Onmuş ise turnaların eskiden Anadolu’da yaygın olan ancak birbirinden ayrı ayrı sulak alanlarda, nehir taşkın ovalarında üreyen bir kuş olduğuna dikkati çekip, şunları söyledi:

“1960’lı yıllardan itibaren hızlanan sulak alan kurutma çalışmaları, nehir taşkın yataklarının ortadan kaldırılması, nehirlerin seddeler arasından akan yapay kanallara dönüştürülmesi sonucu turnalar yok oldu. Büyük Menderes Nehri taşkın yatakları belki korunabilirse, türün zaman içinde burada üremesi olasıdır. Çünkü çok eski kayıtlarda türün Aşağı Menderes Havzası’nda da ürediği biliniyor. Uzun yıllardır ilk defa Menderes Deltası, Bafa Gölü, Menderes Taşkın Ovası, Azap Gölü ve civarında turna görülüyor. Bu gözlem, turna için ‘kışlama’ kaydı olması açısından önemli. Özellikle Azap Gölü ve kış aylarında göle dönüşen Avşar Köyü’nün altındaki araziler, kuşlar ve diğer canlılar için çok önemli.”