(Özer Akdemir / Evrensel – 21 Ocak 2016)

İki Avrupa ülkesinden gelen altın madenleri ile ilgili haberler ‘Darısı bizim başımıza’ dedirtecek cinsten. Türkiye’de de altın madenleri olan Eldorado Gold Madencilik firması, Yunanistan’daki projelerini tekrar durdurdu. Bir diğer haber ise Romanya’dan. Romanya Kültür Bakanlığı, Rosia Montana altın madenini kapattı.

Ülkemizde TÜPRAG adlı şirketiyle Uşak Eşme Ulubey arasındaki Kışladağ’da, Avrupa’nın en büyük altın madenini işleten, ayrıca İzmir’e 20 kilometre uzaklıktaki kentin su havzasında bulunan Efemçukuru Altın Madeninde de altın üretimine devam eden Eldorado Gold Yunanistan’daki Skourise altın-bakır madeninin inşaat çalışmalarını durdurduğunu açıkladı. Şirketin CEO’su Paul Wright, Yunanistan hükümeti ile uyuşmazlık yaşadıklarını, hükümetin her türlü desteği kesmesi nedeniyle bu kararı aldıklarını dile getirdi.

HÜKÜMET MESAFELİ

Şirketin Halkidiki Yarımadası’ndaki iki altın madeni ile ilgili ÇED Raporların Yunanistan Hükümeti tarafından 2015 ağustos ayında iptal edilmesi üzerine firma her iki projeyi geçici olarak durdurmuş ve işçileri çıkarmıştı. 2015 ekim ayında ise Yunanistan Anayasa Mahkemesi, bakanlığın kararı aleyhinde görüş belirtince şirket tekrar işçi alımına başlamış ve iki proje için yeniden düğmeye basmıştı. Bu gelişmeye rağmen Hükümet şirketin istediği izin konusunda isteksizliğini ortaya koyunca altın madeni de projeleri durdurduğunu açıklamak durumunda kaldı. 3 yıldır ertelenmiş olan Skouries maden inşa izni konusunda mahkeme de hâlâ son kararını bildirmiş değil.

BİR MADEN DAHA KAPANABİLİR

Şirket CEO’su Wright; mart 2016 sonuna kadar Olympias bölgesindeki madenin yenilenme ve 2017 yılı başında yer altı çalışmalarının başlaması  konusunda bekledikleri onayın çıkmaması halinde bu madendeki çalışmalarının da durdurulacağını ve 500’e yakın işçinin işten çıkarılacağını da açıkladı. Çin de üç, Türkiye’de 2 altın madeni olan şirketin bu gelişmelerin ardından borsadaki hisse senetleri yüzde 19 oranında düştü.

ALTINI DEĞİL KÜLTÜREL MİRASI TERCİH ETTİLER

Bir diğer gelişme de Romanya’da uzun zamandır tartışmalara neden olan ve geniş çaplı eylemler yapılan Rosia Montana Dağı’ndaki altın madeni ile ilgili yaşandı. Romanya Kültür Bakanlığının  Rosia Montana şehri ve çevresinin 1. Derece Tarihi SİT alanı olduğu kararının ardından söz konusu bölgeyi etkileyecek herhangi bir girişime izin verilmeyeceğini açıkladı.

Bakanlığın bu kararı, Kanadalı Gabriel Resources şirketinin Rosia Montana altın madeni projesinin de durması anlamına geliyor. Tarihi sit alanı ilan edilen 2 kilometrekarelik alanda

2 bin yıl öncesine kadar giden maden ocakları da var. 1992 yılında tarihi sit ilan edilen alanın bu koruması 2004 ve 2010 yıllarında kaldırılmış, adeta maden şirketlerinin çalışması için zemin yaratılmıştı. Kültür Bakanı  Vlad Alexandrescu, sit statülerini belirleyen bazı devlet kurumlarının Rosia Montana kültür mirasının korunması  konusunda usulsüzlük ve yolsuzluklara göz yumduğunun saptandığını belirterek, Ulusal Yolsuzlukların Araştırılması Komitesine de şikayette bulunduğunu açıkladı.