(Arif Ali Cangı / Haber Ekspres – 9 Mayıs 2016)

Petro-kimya, demir çelik, gemi sökümü tesisleri ile yoğun kirleticilerin üssü haline gelmiş olan Aliağa’nın şimdiki gündemi termik santraller. Henüz yargısal denetim tamamlanmadan bir tanesi çalışıyor, sırada kaç tane var belli değil, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) izni almış iki tane var.
Aliağa ve termik santral deyince 26 yıl önce yaşanan destansı eylemi anmadan olmaz. Kasım 1989’da başlayan 6 Mayıs 1990’da sonuçlanan eylemler zinciri ile Aliağa’ya ilk termik santral girişimi engellendi. Eyleme katılanlar canlı yaşadılar, İzmir’den Aliağa’ya kadar 50 kilometrelik yol boyunca 7’den 70’e binlerce kişi ele ele tutuştu. Oluşan insan zincirinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur, ilçe belediye başkanları Osman Özgüven, Hakkı Ülkü, Nihat Dirim de vardı, sonunda dönemin ANAP hükümeti projeden vazgeçti.
Bundan 22 yıl sonra yeniden termik santral gündeme gelince bu kez ‘1 Milyon İzmirli Termik Santrale Karşı’ sloganı etrafında toplanan İzmirliler önceki kadar olmasa da örgütlendiler ve 6 Mayıs 2012’de Aliağa Cumhuriyet Alanı’nda termik santrallerin ateşini söndürmek için Hıdrellez ateşini yaktılar ama termik santral projelerinin önüne geçilemedi.

Biz Aliağa’dakilerle uğraşırken, bütün dünya başta kömür olmak üzere fosil endüstrisinin yarattığı küresel iklim değişikliği ile uğraşıyor. Bunu amaçla 2 Aralık 2015 tarihinde Paris’te COP21 İklim Zirvesi toplandı, ardından yeni iklim rejimini belirleyen Paris Anlaşmasının imza süreci başlatıldı.
Türkiye’de iklim değişikliği deyince çok büyük ölçüde kömürlü yatırımlar demektir. Türkiye Cumhuriyeti devleti bir yandan iklim değişikliği toplantılarında boy gösteriyor, diğer yandan kömür endüstrisinde ısrar ediyor.
Aliağa’da bugün ithal kömür yakan İzdemir Enerji’nin termik santrali bir yandan davaları devam ederken diğer yandan açılma ruhsatı sorunu olduğu halde faaliyetini sürdürüyor, ikinci ünitesi için de ÇED iznini aldı. ENKA’nın termik santral projesi ÇED iznini almış halde şimdilik hareketsiz. İzmir Büyükşehir Belediyesini davasından vazgeçirten, karşı çıkılmaz yatırım algısı yaratılan STAR Rafineri projesi içindeki “Socar Power Termik Santrali Entegre Projesi”nin inşaatı başlamak üzere.

Küresel iklim değişikliği bütün insanlığın ortak sorunu haline gelince, bu Mayıs ayında tüm dünyada fosil yakıt endüstrisine karşı eylemler düzenleniyor. Aliağa’da da “Kömürden Kurtul Geleceği Kurtar” sloganıyla 15 Mayıs’ta miting var. Önümüzdeki hafta Pazar günü saat 12’de Foça- Ilıpınar’da buluşacağız.
Termik santraller ve yeni kurulacak kirleticiler ile Aliağa ve yöresi yaşanmaz hale geliyor, küresel iklim değişikliği ile geri dönüşü olmayacak şekilde dünyanın geleceği tehlikede. 26 yıl önce olduğu gibi İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ile ilçe belediye başkanları katılır mı bilemem ama siz katılın, Aliağa’nın ve bölgenin daha fazla kirletilmemesi için, sağlıklı bir yaşam sürmek için, çocuklarımıza yaşanılabilir bir dünya bırakmak için.