(Zerrin Bayrakdar* / İstanbul Kent Savunması – 12 Temmuz 2016)

8 Temmuz tarihinde İBB’nin İnternet sitesinde “İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ulaşım sistemlerini entegre hale getirecek çok önemli bir projeye daha imza atıyor… Başkan Kadir Topbaş’ın talimatıyla gerçekleştirilen “Kabataş Meydan Düzenlemesi Transfer Merkezi ile İskelelerin Yenilenmesi İnşaatı 28 Temmuz’da başlıyor” şeklinde bir duyuru yapıldı. Duyuru tüm İstanbul halkına yönelik bir saygısızlıktır.

Zira proje İstanbul halkına sunulmadan, tümüyle oldubitti şeklinde ortaya çıkan, gerekli yasal koşullar yerine getirilmeden inşaası başlamak istenen bir yapıdır. 2008 tarihli Kabataş projesini yeterli görmeyerek, 13 Mayıs 2016 tarihli İBB Meclisi’nde kabul edilen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli tekliflerde öne sürülen hususların hiç biri yerine getirilmeden 28 Temmuz tarihinde inşaata başlanılacağının duyurulması da bugüne kadar yapılmakta olduğu gibi, kervanı yolda düzenleme mantığı ile hareket ettiklerinin bir göstergesidir.

kabatasadokunma-ibb2

Kabataş mevcut haliyle zaten bir aktarma merkezidir

Kabataş mevcut haliyle vapur, tramvay ve füniküler yoluyla deniz, raylı ve kara ulaşımının buluşma noktasıdır. Proje ile yapılmak istenen ise 83 bin metrekarelik beton yapıların bulunduğu bir beton alan inşaatıdır ve amaç kesinlikle bir aktarma merkezi kurmak değildir.

Amaç inşaat rantının devamı

Yayalar ile ulaştırma araçları arasında yapılacak trafik düzenlemesinin yaya bazlı biçimde rahatlatılması ve yayaların engelsiz olarak araçlara ulaşımının sağlanması için ilave alan kazanmaya; dolayısıyla da yeni deniz dolgusuna ihtiyaç yoktur. Yapılmak istenen devasa bir yapı ile inşaat rantının devamını sağlamaktır.

Karayolu ağırlıklı proje

Projede belirtildiği üzere Dolmabahçe ile Fındıklı arası kara trafiğinin yer altına alınması tasarısı, yine projenin karayolu ağırlıklı bir proje olduğunun göstergesidir. Raylı sistem, deniz ve kara toplu ulaşım sistemleri arası bir aktarma merkezi, özel araç trafiğini minimuma indirecek tedbirler alarak trafiği yüzeyden geçirmeyi gerektirirdi. Oysa Kabataş projesinde de Taksim’de olduğu gibi ucube yeraltı geçişleri tekrarlanmakta ve kötü örneklerden ders alınmadığı görülmektedir. Projede sözü edilen yayalaştırma kavramı, aslında karayolu ağırlıklı projeyi sempatik göstermeyi amaçlayan bir reklam cümlesinden ibarettir.

Denizin doldurulması ve iskelelerin tamamının kapatılması anlamsızdır

Kabataş ulaşım ağı içinde iskelelerin yenilenmesi için denizin doldurulmasına gerek yoktur. Mevcut iskeleler akılcı bir proje ile yenilenebilir. Kabataş’taki iskelelerin yenilenmesi için iskelelerin tümüyle kapatılması gerekmez. Yenileme işi etap etap yapılabilir. Özellikle yoğun yolcu talebinin olduğu hatlar hiç kapatılmadan, yenisi yapıldıkça yeri değiştirilerek proje süresince işlevliği sağlanmalıdır.

Yer altı yapıları ve otoparklar

Martı projesinde yeraltında yapılması öngörülen sanat yapısı, galeri gibi yapılar bölgeyi AVM’leştirme düşüncesini şirin göstermeye çalışan elma şekeri kısmıdır. İstanbul halkı elma şekeri ile kandırılma aşamasını çoktan geçmiştir. Diğer taraftan yeraltında yapılması planlanan otoparklara kesinlikle gerek yoktur. Bu alan kentin merkezinde yer alan bir aktarma merkezi olduğundan, araç sahipleri de buraya toplu taşıma araçlarını kullanarak gelmelidir.

Kabataş- Beşiktaş- Mahmutbey metro hattı

İnşaatı devam eden Kabataş- Beşiktaş- Mahmutbey metro hattının Kabataş- Beşiktaş kesimi tüm olumsuzluklara rağmen yapılacak ise o zaman Kabataş Aktarma Merkezi’ne bugün çalışan otobüs hatlarının çok büyük bir çoğunluğunun gelmemesi gerekir. Ancak ne yazık ki söz konusu metro Beşiktaş’tan Levent yönüne gitmemekte Barbaros Bulvarı üzerinde Darphane’den sonra sola dönerek Mecidiyeköy’e ulaşmaktadır. Yapılan projeler İstanbullu’ya gerçek hizmet amacı taşımadığından, gerekli araştırmalar yapılmadan inşaatına başlanmaktadır. İşte bu nedenle Levent yönüne giden otobüslerin çalışması metro yapılsa bile devam etmek zorunda kalacaktır.

Üsküdar-Kabataş deniz altı yaya yolu

İBB’nin internet sitesinde Kabataş Projesi ile birlikte duyurulan bir başka ucube, hayal gücünü zorlayan Üsküdar- Kabataş deniz altı yaya yoludur. İnsanların doğanın güzelliği ile ulaşımlarını sağlamalarına destek olmak yerine onları yeraltına sokmak hangi aklın eseridir? Keşke akıllarını biraz daha zorlasalardı da iki yaka arasında ışınlanmayı düşünselerdi. Para herşeyin önünde yer alıyor ne yazık ki.

Beşiktaş-Sarıyer metrosu

Açıklamada yer alan diğer bir ucube de Beşiktaş-Sarıyer metrosudur; ancak açıklamada hattın güzergahından hiç söz edilmemiştir. Eğer güzergah sahil boyunca yapılacak ise İstanbullular’ın düşünme yetisi tümüyle yok sayılmaktadır. Deniz ulaşımı dururken, denize paralel yeraltı metrosu yapmak, ancak gözünü para hırsı bürümekle açıklanabilir.

Bu bir ulaşım projesi değil, rant projesidir

Son söz olarak, Kabataş konumu gereği Boğaz’ın tarihi kıyı çizgisinin bir parçasıdır. Mimari açıdan nitelik taşımayan, yapay ve beton bir proje Kabataş’ın tarihi dokusuna zarar verecektir. Bu bir rant projesidir. Bu proje kesinlikle derhal durdurulmalıdır.

Halkın yaşam ve ulaşım hakkı gaspedilemez.

——–

(*) Prof. Dr. Zerrin Bayrakdar Kimdir?

Prof. Dr. Zerrin Bayrakdar, 1 Ocak 1943’te Erzurum’da dünyaya geldi. 1954 yılında Kiray İlkokulu’ndan, 1957’de Reyhanlı Ortaokulu’ndan, 1960’da Çamlıca Kız Lisesi’nden mezun oldu.

İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümü’nden 1965 yılında mezun olan Prof. Dr. Zerrin Bayrakdar, yüksek lisansını İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Ulaştırma Programı’nda 1972 yılında tamamladı.

Bayrakdar, doktorasını İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı Ulaştırma Programı’nda 28 Kasım 1979 tarihinde bitirdi.

Zerrin Bayrakdar, 08 Mayıs 1972’de İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Ulaştırma Anabilim Dalı’nda ve 31 Mayıs 1972’de İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü’nde asistan,

25 Kasım 1982’de Yıldız Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Ulaştırma Ana Bilim Dalı’nda Yrd. Doç. Dr.,

07 Kasım 1989’da Yıldız Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Ulaştırma Ana Bilim Dalı’nda Doç. Dr.,

13 Şubat 1997’de Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Ulaştırma Ana Bilim Dalı’nda Prof. Dr., ünvanlarını aldı.

1992-1995 yıllarında Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Dekan Yardımcılığı görevlerinde bulunan Bayrakdar, 1998 – 2000 tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Bölümü Bölüm Başkanlığı yaptı.