(Azade Simavi / Diken – 4 Eylül 2016)

Rüzgar Enerjisi Santrallarının (RES) hayvanlara ve doğal yaşama olan etkileri, uzun yıllar boyunca bilim insanlarınca araştırıldı ve ortaya çeşitli sonuçlar konuldu.

Yanlış yerlere inşa edilen rüzgar santralları bazı nadir kuş, yarasa ve arı popülasyonlarını yıkıcı bir şekilde etkilediği; hatta neredeyse yok olmasına sebebiyet verdiği görüldü.

Son zamanlarda ise RES’lerden kaynaklanan uzun süreli ve düşük frekanslı seslerin canlılar üzerindeki açtığı sağlık problemleri art arda su yüzüne çıkıyor. Yapılan araştırmalarda, düşük frekanslı seslerin doğrudan fizyolojik hastalıklara yol açtığını kanıtlıyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) araştırmasına göre, düşük frekanslı sesler sadece uyku düzenini bozmakla kalmayıp, çeşitli kalp ve damar hastalıklarına da yol açıyor.

res2

Dünyanın her yerinde, RES’lere yakın oturanlar, büyük sağlık ve uyku problemleriyle karşılaşmış ve bazıları evini terk etmek zorunda kalmış.

Son zamanlarda, rüzgar enerji santralına bağlı gürültüye maruz kalanlardan gelen şikayetler, uyku bozuklukları, baş ağrıları, konsantre olamama, kulak çınlaması, bulantı, kalp ritminin bozulması ve anksiyete olarak sıralanırken, mağdurlar uluslararası şirketlere milyonlarca dolarlık davalar açıyor.

eşme-300-400m-uzaklıkta-evden-e1472977806327

Çeşme’de bir eve 300 ve 400 metre uzaklıktaki iki RES

Davalardan bir tanesi Portekizli bir aileye ait.

2006 yılında, Portekiz’de bir evin etrafına, 300 ila 700 metre uzaklıkta olan dört adet rüzgar türbini inşa edildi.

Kısa zaman içerisinde aileden uykusuzluk, hayvanlarda davranış bozuklukları ve çocuğun okuldaki performansının düşmesi gibi şikayetler yargıya taşındı.

res3

Çeşme

Mahkeme heyeti, en yakın türbinin çıkartılmasına karar verirken, bir süre sonra anne ve çocuk evden taşındı; baba ise hayvanlara bakması gerektiğinden evde kaldı.

Babanın sağlığı türbinler yüzünden gitgide kötüleşirken, 2013 yılında, Portekiz yargısı diğer üç türbinin de kaldırılmasına karar verdi.

Dünyanın birçok yerinde RES’lere karşı önlemler alınmaya başlandı.

Fransa ve Danimarka’da yaşam alanına yakın RES’lerin bir kısmı geri çekilirken, Danimarka’da rüzgar santrallarının yapımı neredeyse durma noktasına geldi.

Avustralya’da ise iki senatör, ulusal sağlık ve tıbbi araştırma konseyine 3.3 milyon dolar tahsis ederek, sonuçlar gelene kadar yeni RES inşaatı yapılmaması için çağrıda bulundu.

res-at

Portekiz’de RES’lere yakın yerlerdeki at çiftliklerinde yaşayan atlarda, doğum sonrası anormal kolajen büyümesi sonucunda ön bacaklarında deformiteler meydana geliyor…

Almanya’daki doktorlar, rüzgar türbinlerinin sağlığa olumsuz etkilerini her fırsatta yinelerken, RES’lerin yarattığı olumsuz etkiye ilişkin raporlar, şirketler tarafından gözardı ediliyor.

Bir başka önemli soru şu: Medya bu gelişmelerle neden yeteri kadar ilgilenmeyip kamu yararı görevini yerine getirmiyor?

çeşme-250m-uzak-evden

Çeşme’de bir evin 250 metre yakınındaki RES

Türkiye’ye geldiğimizde ise hiçbir bilimsel değerlendirme yapılmadan, yaşam alanlarına yakın RES’ler hızla çoğalıyor ve yeni projelerin imzaları atılıyor.

Danıştay’dan kimi zaman RES projelerine çevre yararı için ret kararı gelse de, insan sağlığına olan etkilerini ortaya koyan çalışmalarla ilgili halen bir ilerleme yok.