(Politeknik – 3 Kasım 2016)

AKP’nin yeni bir enerji projesi var. Üstelik bu da en büyük olanlardan. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı (ETKB) damat Berat Albayrak 20 Ekim’de Konya Karapınar’da 1000 MWh kurulu güçte Güneş Enerji Santralı (GES) kurulacağını açıkladı. Bunun dünyadaki en büyük güneş tarlası olacağını da eklemeyi unutmadı.

AKP iktidarı enerji, ulaşım, inşaat gibi her alanda hep en büyük projeleri gündeme getiriyor, gündemde tutuyor: En büyük havaalanı, en büyük baraj, en uzun köprü vs. En büyük diyerek en büyük yıkımların gözardı edilmesi amaçlanıyor.

Karapınar’da da en büyük güneş tarlası kurulacak. Günes tarlası, güneşten yararlanarak elektrik üretecek. AKP bu sefer ‘temiz enerji’ güzellemesiyle yeni ‘en büyük’ projesini duyursa da ne üretilecek enerji temiz, ne de halk yararına.

Güneş’ten nasıl elektrik üretiliyor?
Güneş ışınlarının elektriğe dönüşmesi fotovoltaik (PV) güneş panelleri (güneş pili) ile mümkün oluyor. Bu panellerde ağırlıklı olarak yarı iletken silisyum, cadmium ve bakır yani kimyasal maddeler kullanılıyor. Güneş ışığı panel üzerine düştüğünde bu maddelerin atom çekirdekleri etrafındaki elektronların hareketinden elektrik üretiliyor.

Güneş enerjisi temiz enerji mi ?
Temiz enerji denilince dumanı, atıkları olmayan, radyoaktif kirlilik yaratmayan enerjiyi anlamamız isteniyor. Böylece rüzgar, su ve güneşten elektrik enerjisi elde etmek için yapılan santralların zararsız olduğu algısı yerleştiriliyor.
Gerçekte ise sudan, rüzgardan, güneşten faydalanmak için merkezi enerji santralleri inşa edip elektrik üretimi yapmak ekolojik hayatı, yaşam alanlarımızı tehdit ediyor. Başka bir ifade ile hidroelektrik, rüzgar ya da güneş santralları enerjiyi temiz üretmiyor.

Oysa su, rüzgar ve güneş sistemleri konutlarımız için, bir sokak ya da mahalle için, köyler için dağınık olarak kullanıldığında bu yıkıcılık ortadan kalkıyor.

Örneğin güneş panellerinde kullanılan cadmium zehirli bir kimyasal madde. Panellerin kurulumu, sökümü, bakımı esnasında kimyasal madde sızıntıları oluyor. Güneş tarlalarının üzerinde kuş bile uçmuyor.

Karapınar Güneş Enerji Santralı da temiz enerji üretmeyecek. Çevreye, toprağa, canlı yaşamına zarar verecek. Üstelik Karapınar GES’inde üretilen elektrikle halk soyulacak.

Karapınar GES’i kimin yararına?
Resmi Gazete’de yayımlanan Karapınar GES’i ihale şartnamesine göre tarlanın büyüklüğü 2000 hektar. Yani 20.000 dönüm ya da 20.000.000 m2. Bu alan Karapınar’ın toplam ormanlık alanına denk geliyor.
Güneş tarlası 1,1 milyar dolara mal olacak, yılda 1,7 milyar kWh elektrik üretecek. 6 yüz bin evin elektrik tüketimi karşılanacak. Güneş tarlasını özel bir şirket yapacak ve işletecek. AKP şirkete 15 yıl alım garantisi verecek.
Karapınar GES 15 yıl boyunca 25,5 milyar kWh elektrik üretecek. Devlet ihtiyacı olmasa bile bu elektriği satın alacak, böylelikle GES’i yapan şirket kaybetmeyecek.

Karapınar GES ihalesinin 15 Aralık’ta yapılacağı açıklandı. AKP-Saray iktidarıyla ihalelerin adrese teslim ihaleler olduğu herkesin malumu. Üretilecek elektriğin kilowatt saat (kWh) alım bedeli 8 cent üzerinden eksiltme usulü ile ihalede belirlenecek. Yine de alım fiyatının pek de düşmeyeceğini rahatlıkla öngörebiliriz. Ne de olsa esas olan sermayenin çıkarı, AKP halkın parasını istediği gibi soyabilir!

Bu durumda şanslı şirket 15 yılda Karapınar GES’inden 2 milyar dolar kazanacak. 1.1 milyar dolarlık yatırımını karşıladığı gibi neredeyse %100 kar edecek. Üstelik bu şanslı şirket GES’i en az 8 yıl vadeli banka kredisi alarak yapacak. Güneş tarlası çoktan üretime geçmiş, elektriğini devlete satmaya başlamış olacak. Yani şirketin cebinden tek kuruş çıkmayacak.

Bu esnada halk ise tüm maliyetini karşıladığı GES’le birlikte soyulacak. Elektrik faturaları el yakmaya devam edecek. Ödenemeyen faturalar artacak, halk elektriksiz kalacak. Üstelik Karapınar bölgesinde yaşayanlar güneş tarlasının çevreye vereceği zararlarla boğuşacak.

Halkın güneş enerjisini üretelim
En büyük güneş tarlaları ile değil konut, sokak, mahalle bazında elektrik üretimi yapacak güneş enerjisi sistemlerinde pillerin zararı da minimize oluyor. Elektriğin gece kullanımı için enerji akülerde depolanabiliyor. Elektrik dağıtım sistemine doğrudan bağlanıp, güneşle üretilen elektriği sisteme verip, düzenli elektrik almak da mümkün.
Ancak, AKP’nin enerji politikasına uymayan bu yöntem sürekli engelleniyor. Bir evin çatısına iki günde güneş pili kurup üretime geçilebilecekken, izin ve onay süreçlerinde çıkarılan zorluklarla 5-6 yıllık bir zaman gerekiyor.
Örneğin AKP’nin Karapınar GES’i için halkın cebinden vereceği 2 milyar dolarla 909 bin haneye 2 kWh’lik güneş pili kurularak elektrik üretimi yapılabilir. Bu haneler yıllık toplam 3,15 milyar kWh, 15 yılın sonunda ise 47,25 milyar kWh elektrik üretmiş olacak. Karapınar GES’inin neredeyse iki katı üretim anlamına geliyor. Mevcut teknoloji ile kurulacak güneş pili sistemlerinin ömrünün 60 yıl olduğunu da belirtelim.