(BirGün – 13 Aralık 2016)

Kenya hükümetinin, Tana Nehri’ne üç kilometre uzunluğunda bir baraj ve ulaşım koridoru planı halkta büyük endişelere sebep oldu.

Kenya hükümeti ülkenin hızla büyüyen nüfusu için ekonomik refah sağlamak iddiasıyla Tana Nehri kaynaklarının daha fazlasını kullanacak projelere hazırlanıyor. Çalışmaları devam eden ve 2030’da hayata geçirilmesi beklenen planda, 1 milyon dönümlük monokültür tarım alanı, 3 kilometre uzunluğunda bir baraj ve 282 milyon avroluk ulaşım koridoru bulunuyor. Bu ulaşım koridoru, Tana deltası yakınlarındaki Lamu’da yeni liman kenti inşasını da kapsıyor.

Ancak uzmanlar, nehrin kaynakları sınırsız olmadığı konusunda uyarıyor. Kenya’daki Sulak Alanlar Program Müdürü Julie Mulonga, “Doğayı göz ardı etmenin bir bedeli vardır” diyor. Mulonga’ya göre, hükümetin yeni planları ve su yönetimi tarzı çiçek çiftlikleri ile bira fabrikaları gibi sermayenin çevresindeki sanayilerin kısa vadeli faydasına odaklanıyor ancak bu planlar alt tabakadan insanların ve hayvanların ihtiyaçlarını göz ardı ediyor.

Yerel halkta endişe
49 yaşındaki Zablon Katende, Kenya Kipini bölgesi kıyılarındaki yaşamını terk etmeyi hiç düşünmedi. Ancak şimdi azalan su kaynakları nedeniyle beş çocuğunun geçimi için endişeli olduğunu belirtiyor.

“Her sene daha az su var” diyen Zablon Katende, Tana nehri üzerindeki planlara işaret etti.

Katende, “Yeni bir baraj inşa edilmesinin, mango ağaçları için daha az su anlamına geleceğinden endişe ediyor. Katende, “Nehir olmasa hiçbir şey yaşamaz” diyor. Katende’nin çoğu komşusu sığırları için daha yeşil çayırlar aramaya başlamış durumda. “Ben bir çiftçiyim” diyen Katende, “Ülkemi terk edemiyorum” diyor. Katende, ülkeyi terk etmek yerine Tana’yı korumanın önemi konusunda farkındalık yaratmaya yardımcı olmak için yerel bir koruma grubuna katıldı. Katende, bu yıl düşük ürüne rağmen umutlu: “Herkese su vermek için bir yol bulacağız” diyor.

Tana’da tüketim baskısı sürdürülebilir değil
Kenya’nın en uzun nehri olmasına rağmen Tana, artık Kenya’nın hâlihazırda artan talebine yetişmekte zorlanıyor. Ülkenin giderek artan su ve elektrik talebi Tana nehrindeki su debisini aşağı çekiyor. Bununla birlikte Tana nehri; çay, kahve ve pirinç gibi binlerce hektarın sulanması için bir kaynak. Hükümet Tana’nın üzerinde yeni projelere hazırlanırken Wetlands International ve Amsterdam’daki Vrije Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışma, Tana nehri üzerindeki tüketime dikkat çekerek yönetim modelinin ekolojik olarak sürdürülebilir olmadığını bildiriyor. Kenya hükümeti, planlarının nehre dayanan çevre, topluluklar ve ticaret üzerinde baskı uyguladığı yönündeki beyanları reddetti. Su ve Sulama Bakanlığı’ndaki sulama ve su depolama direktörü Robinson Gaita, “Nehir üzerindeki tüm ekonomik faaliyetler tamamlayıcı olduğu için su üzerinde rekabet etmeye gerek yoktur” diyor. Devasa baraj gelince, Gaita Katende gibi çiftçilere gerçekten yardımcı olacağını söyledi.