(Mimarlar Odası İstanbul / 29 Aralık 2016)

Mimarlar Odası İstanbul Şubesi, Validebağ Korusu’yla ilgili İBB Meclisi’nin aldığı kararla ilgili basın açıklaması yaptı. Açıklamada, “Validebağ Korusu’nun 1. derece doğal SİT alanı olarak korunması için üzerimize düşeni yapmaya hazırız” dendi.

İBB Meclisi’nin 13 Aralık 2016 tarihli oturumunda AKP’li üyelerin oylarıyla kabul edilen yeni rant projeleri arasında Validebağ Korusu ve çevresi ile ilgili imar planları da yer almaktadır. Onaylanan planlar henüz askıya çıkmamıştır.

1600’lü yıllardan beri kullanılan Validebağ Korusu, ilk dönemlerden kalan bazı ağaçlar da dahil, 7000 kadar ağacı barındırmaktadır. Koru 1990’ların sonlarından itibaren sahipsiz ve bakımsız kalmış, “Validebağ Gönüllüleri” adı altında toplanan semt sakinlerinin çabaları dışında temizlik dahil el değmeyen bir alan haline geldiği için her geçen gün artan sayıda kuş çeşidini barındırmaya başlamıştır. Bugün bu sayı 126’ya ulaşmıştır. Otsu bitkiler ve çeşitli canlı türleri bakımından zenginliğinin yanı sıra tarihi yapıları da barındıran, Cumhuriyet döneminde verilen işlev ile sosyal yaşamımızın bir parçası haline gelmiş olan Adile Sultan Korusu, yaygın bilinen adı ile Validebağ Korusu, tescilli yapıların da bulunduğu 354 dönümlük büyüklüğü ile Anadolu yakasındaki en geniş yeşil alanlardan biridir. 1999 depreminde afet toplanma alanı olarak çevresindeki beş mahalleye kucak açmıştır.

Taşıdığı tüm bu özellikler nedeniyle İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunca, 25 Nisan 1996 tarih ve 8006 sayılı karar ile “Adile Sultan Kasrı ve Abdülaziz Av Köşkü gibi devrinin önemli mimari özelliklerini üzerinde bulunduran ve I. grup kültür varlığı olarak tescilli bu binalara ait parselin tümünün korunması gerekli kültür varlığı parseli olması nedeniyle parsel bütününde tesciline, Abdülaziz Av Köşkü’nün koruma grubunun I. grup olarak belirlenmesine” karar verilmiştir. Aynı kurul inceleme ve değerlendirmeler sonucunda 16 Temmuz 1999 tarih ve 11088 sayılı kararı ile Validebağ Korusu’nu “1. derece doğal sit alanı” olarak tespit ve ilan etmiştir.

Bugün ise İBB Meclisi tarafından onaylanan 1/5000 ölçekli Validebağ Korusu 1. Derece Doğal Sit Alanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nâzım İmar Planında “halka açık rekreasyon amaçlı park ve doğal gezinti ve yürüyüş alanları” ile “planlama alanı tamamında 100 m2’yi geçmeyen takılabilir/sökülebilir müştemilat türü 1 katlı yapılar yapılabilir” hükmü getirilmekte, tahribata yol açacak bu düzenlemeler yetmezmiş gibi “planlama alanında kapalı otopark ve yeraltı otopark yapılamaz” denilerek, aslında semt sakinlerince daha önce fiilen engellenmiş olan açık otopark yapılmasının önünü açan bir düzenleme de getirilmektedir.

Söz konusu plan henüz yürürlüğe girmediği halde burada öngörülen düzenlemelerin yaşama geçirilmesi işinin 4 ay öncesinden ihale edilmiş olması da bir başka hukuk cinayetidir.

İBB Başkanlığınca 8 Ağustos 2016’da “İstanbul Geneli Yeşil Alan, Cadde, Meydan, Sahil Düzenlemeleri ile Deniz Yapıları, Otoparklar ve Transfer Merkezleri Projelerinin Hazırlanması işi” Yüksel Proje Uluslararası Anonim Şirketi’ne ihale edilmiş olup, 24 Ağustos’ta işe başlanmıştır. Söz konusu yüklenici firmanın “Validebağ Korusu Şehir Parkı Projesi” kapsamında etüt ve fizibilite çalışmalarını yapmak üzere görevlendirilmiş olduğunu da yine İBB’nin 25 Kasım 2016 tarihli bir yazışmasından öğrenmiş bulunmaktayız.

Validebağ Korusu, barındırdığı tarihi, kültürel, doğal ve sosyal değerleri ile “1. derece doğal SİT alanı” olarak, bütünlüğü bozulmadan korunarak gelecek kuşaklara aktarılması gereken bir mirastır. Koru herhangi bir yeni yapı ve işlev verilemeden, koruma-kullanma dengesi gözetilerek planlanmalı ve gerçek sahipleri olan semt sakinlerinin de mutlaka içinde yer alacağı bir yönetim planı hayata geçirilmelidir.

Semt sakinlerinin yer almadığı hiçbir projenin yaşama şansı yoktur.

Validebağ Korusu’nun 1. derece doğal SİT alanı olarak korunması için meslek odası olarak üzerimize düşen görevi yapmaya hazır olduğumuzu kamuoyuna duyururuz.