(Özer Akdemir / Evrensel – 18 Şubat 2107)

Aydın Efeler Belediye Meclisi’nin açıkladığı rapor, JES’lerin halk sağlığı, çevre gibi konularda verdiği zararlara dikkat çekiyor. Ayrıca herkesin dert yakındığı JES’leri devletin savunduğunu gösteriyor.

Aydın ve yöresindeki jeotermal enerji santralleri (JES) ile ilgili ilk ve tek resmi rapor geçtiğimiz günlerde Efeler Belediyesi tarafından açıklandı. Aydın Efeler Belediye Meclisi Jeotermal Komisyonunun açıkladığı rapor, JES’lerin halk sağlığı, çevre ve tarım gibi konularda verdiği zararlara dikkat çekerken, resmi kurumların ağız birliği etmişçesine nasıl jeotermalci kesildiklerini de gözler önüne seriyor.

RAPOR: JES’LER ÇEVRE KİRLİLİĞİ YARATIYOR

Aydın yöresinde son yıllarda sayıları her geçen gün artan JES’lerin çevre ve sağlığa, halkın geçim kaynakları olan tarıma, sulara etkisi ile ilgili şikayetlerin de artması üzerine Efeler Belediyesi bir komisyon oluşturmuştu. JES’lerin çevreye ve insan sağlığına zararlarını araştırmak için CHP-AKP ve MHP’den ikişer meclis üyesinin katılımıyla oluşturulan altı kişilik komisyon raporunu geçtiğimiz günlerde açıkladı. 5 aylık komisyon çalışması sonucunda açıklanan raporda JES’lerin işletilmesi sırasında etrafa yayılan buhar, gözle görülmeyen gazlar ve kötü kokunun, çevre kirliliği yaratacak boyutlara ulaştığının altı çizildi. Bu durumu oluşturan asıl etken ise JES şirketlerinin yasa ve yönetmeliklere uymaması olarak gösterildi.

İLK VE TEK RAPOR

Efeler Belediyesi Jeotermal Komisyonunun raporu bir kamu kurumunun jeotermal tesislerin Aydın üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirdiği ilk rapor olması bakımından önemli. Aydın ve yöresini adeta “çürük yumurta kokulu kent” haline getiren hidrojen sülfür gazı ile ilgili de tespitlerde bulunulan raporda, “Havaya ve doğaya verilmemesi gereken akışkanı reenjekte etmeyip, gözle görülmeyen, içerisinde insan sağlığı için zararlı olan gazları bertaraf etmeyip atmosfere salmaktadır… Jeotermal elektrik santrali bu haliyle çevre kirliliği yaratmaktadır. Komisyonumuzda, bu haliyle çalıştırılmaya devam edilmesi halinde insan sağlığına zarar vereceği şeklinde kanaat oluşmuştur” deniliyor. Rapor, jeotermal tesislerin çevre ve insan sağlığına olası etkilerinin bilimsel olarak araştırıldıktan sonra geliştirilmesi ve atıl durumda olan sahaların elektrik üretimi dışında seracılık, termal otel işletmeciliği ve turizm, konut ısıtması, sanayi, gıda kurutma gibi farklı sektörlerce kullanılmasına yeşil ışık yakıp, hatta bunun teşvik edilmesini öneriyor.

ÇEVRE İL MÜDÜRÜ DE JES’Çİ!

Komisyonun Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne yaptığı ziyarette de benzer konuşmalar geçtiği raporda yer alıyor. Çevre ve Şehircilik İl Müdürü jeotermal enerjinin zararlı değil faydalı olduğunu savunurken, komisyonun istediği hava kirliliği ölçüm raporları ve 2015 yılı çevre durum raporu ise “Bakanlığa sormadan veremeyiz, resmi yazı ile başvurun” diye geçiştirilmiş. Komisyonun yazdığı resmi yazıya rağmen raporun açıklandığı tarihe kadar bu belgelerin verilmediği bilgisi de raporda yer alıyor.

Bunun yanı sıra komisyonun Aydın’daki tüm kurumlara gönderdiği  jeotermal enerji kullanımı ile ilgili belge, bilgi ve rapor talep eden yazısına Aydın Büyükşehir Belediyesi “Böyle bir çalışmamız yok” yanıtını vermiş. Kentin, kentlinin halk sağlığı ve tarım, çevre konusundaki en önemli şikayet kaynakları arasında başta gelen jeotermallerle ilgili Aydın Büyükşehir Belediyesinin herhangi bir çalışmasının olmadığı da bu komisyon raporunun ortaya çıkardığı ibretlik bir durum olarak ortaya serildi.

ORGANİK İNCİR BİTTİ!

Raporda, komisyonun raporu hazırlarken görüştüğü kurumların JES’lere yaklaşımının yer aldığı bölümler de dikkat çekici. Komisyonun Aydın Ticaret Borsası ziyaretinde Borsa Başkanı ve yetkilileri jeotermal enerjinin şu anda kullanıldığı gibi kullanılması halinde, tarım ürünleri üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını dile getirmiş. Öyle ki bu görüşmede “organik incir” yetiştirmenin artık mümkün olmadığı, ihraç edilen organik incirin iade edildiği bu durumun somut göstergesi olarak dile getirilmiş.

TARIM İL MÜDÜRÜ DE JES’LERİ SAVUNMUŞ

Aydın’ın en önemli tarımsal ürünlerinden incirdeki durum böyle iken Aydın Tarım İl Müdürlüğünün jeotermallere yaklaşımı ise şaşkınlık verici. Komisyonun Tarım İl Müdürlüğü ziyareti raporda şu cümlelerle aktarılıyor; “İl Müdürü, jeotermal enerjinin çok faydalı bir şey olduğunu, engellenmemesi gerektiğini ısrarla savunmuştur. Jeotermalin olumsuz etkileri ile akışkanın toprak üzerine bıraktığı kalıntıların Tarım İl Müdürlüğünce saptanıp saptanmadığı ve jeotermal akışkanın tarım toprakları üzerinde bırakması olası ağır metal kalıntılarının araştırılıp araştırılmadığının tespiti için analiz yapılıp yapılmadığı sorulmuştur.  Sorularımıza verdiği cevapta; bu konuda görev verilmediği için henüz analiz yapmadıklarını, görev verildiğinde yapacaklarını beyan etmiştir”. Komisyon üyelerinin JES’lerin zararları ile ilgili iki doktora tezi olduğuna yönelik hatırlatması da Tarım İl Müdürünün JES sevdasını köreltmemiş! İl Müdürünün “O tezler bölgesel olarak yapılmıştır” diye JES savunmanlığına devam ettiği raporda yer alan cümlelerden.