(Olcay Büyüktaş / Cumhuriyet – 1 Haziran 2017)

Türkiye tarımı önceki gün torba tasarının komisyondan geçen maddeleri ile yeni bir darbe daha aldı. Daha önce şeker ve tütün yasaları ile üretimin dışına itilmiş yaklaşık 700 bin civarında ailenin büyük bir bölümünün seçtiği zeytin üretimi de ellerinden alınmış oldu. Zira kamu yararı görüldüğü an, üstünde bir tek zeytin ağacı bile olsa zeytinlik olarak belirlenme lutfü gösterilen zeytinlik alanlar maden ve sanayiye açılabilecek. Üretici söz konusu gelişmenin hem sosyal hem ekonomik olarak ciddi yaralar doğuracağı endişesini dile getirdi.

Konunun uzmanları ve Çiftçi Sen Başkanı Abdullah Aysu’nun verdiği bilgiye göre, 17 Mayıs 2017’de Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Yasa ve KHK’lerde Değişiklik Yapılmasına Dair Yasa Tasarısı TBMM’ye sunuldu.

Bu tasarının iki bölümü var, biri zeytin diğer mera… Zeytincilik konusunda geçmişi uzun zamana dayanan altı değişiklik yapıldı. Bu tasarı ile yedinci kez yeniden gündeme getirildi. Tarımla ilgili daha önce de bir dizi yasa çıkarıldı. Tütün ve şeker pancarı en çok can yakanları idi. Çünkü bu yasalarla tütünde 350 bin aile tütün üretemez hale gelirken şekerpancarında da 385 bin aile üretimin dışına sürüldü.

Zeytine başladılar

Tütün ve şekerpancarından sürülen üretici, zeytin üretimine yöneldi. Tütün ve şeker yasası çıkarıldığında zeytin ağacı sayısı 80 milyon iken bu ailelerin yönelmesi ile sayı 171 milyon ağaca çıktı.

Hatta tütün ve şeker yıllık bitki, ürün için her yıl ekilmesi gerek ama, zeytin çok yıllık bitki olduğundan tesis olarak kabul edilmesi gerekiyor üreticiye göre. Elindekini avucundakini zeytine yatıran bu insanlar şimdi de oralardan itiliyor. Halen ülkede 750 bin aile zeytin işi ile ilgileniyor. Bu değişiklikle 500 bin ailenin zeytini terk etmek zorunda kalacağı belirtiliyor. Bu da bugünkü üreticinin yüzde 70’i demek. Bu rakama yalnız 14 ayda 18.350 dönüm zeytinlik alanın kamu yararı adı altında 26 maden işletmesine devri ile varıldığı aktarıldı.

Üç ay hapis

Çıkarılan yasa dikkatle incelendiğinde insanı gülümsetecek durumlar söz konusu. Örneğin, zeytinliği kurumak isteyen otorite, zeytinliklere hayvan sokulması, ağıl yapılması halinde çiftçiye üç aya kadar hapis cezası veriyor. Yani koyun, keçilerin girmesi tehlikeli ve yasak ancak, enerji şirketleri, maden şirketlerine yasak değil…

Bu politikalarla jeo termalle Alaşehir’de üzüm, Aydın’da incirin yok edildiğini dile getiren Aysu, şimdi de zeytinliklerin ortadan kalkacağını ifade etti.

Kamu yararı görülürse, zeytinliklerde taş ve kum ocakları açılacak, santrallar kullanacak. Oysa bir termik santral 50 kilometre çapındaki zeytine zarar veriyor. Çünkü zeytin toz ve küle karşı hassas bir bitki. Bu nedenle 1930’larda çıkan zeytin yasasında 100 kilometreye kadar kirlilik yaratacak tesise izin verilmiyordu.

zeytin1

Ağaç sayısı 170 milyona ulaştı

Rakamlarla ülkede zeytin;

* Ağaç sayısı 170 milyon.

* Zeytinyağı üretimi yıllık ortalama 220.000 ton.

* Sofralık zeytin yılda ortalama 450.000 ton.

* 750.000 aile zeytincilik yapıyor.

* Doğrudan ya da dolaylı geçimini zeytinden sağlayan kişi 10 milyon.

* 500’den fazla devamlı çalışan zeytin ve zeytinyağı üretim tesisi,

* Sofralık zeytin ihracatı, yılda 72 bin ton. n Zeytinyağı ihracatı yılda 20 bin ton,

* Başta ABD, Japonya, Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere ortalama 90 ülkeye zeytinyağı ihracatı yapılıyor. Başta Romanya, Bulgaristan, ABD, Almanya, Irak gibi olmak üzere ortalama 65 ülkeye sofralık zeytin ihracatı yapılıyor. Türkiye, dünya zeytinyağı üretimi içinde ilk dört arasında yer alıyor. Dünya zeytinyağı ihracatında beşten dörde yükseldi.

* Sofralık zeytinde İspanya’dan sonra en çok üretim yapan ikinci ülke.

zeytin2