(Rabia Yılmaz / Birgün – 2 Mart 2018)

Abdi İpekçi Spor Salonu’nun yıkımı durduruldu. Asbest kontrolünü tepkiler üzerine yapmak zorunda kalan belediyenin, incelemeyi yetki belgesi olmayan bir firmaya yaptırdığı ortaya çıktı. Çocuklarını 1 hafta okula göndermeyen veliler endişeli

Temeli 1979 yılında atılan, 1989’da hizmete açılan ve 12 bin 500 kişilik kapasitesiyle Türkiye’nin en büyük üçüncü spor salonu olan İstanbul Zeytinburnu’ndaki Abdi İpekçi Spor Salonu 23 Ocak’ta yıkılmaya başlanmıştı. Yıkım önceki gün asbest incelemesi yapılmak için şikayetler üzerine durduruldu, ancak hem uzmanların hem de spor salonunun çevresindeki okullarda öğrenim gören öğrencilerin velilerinin endişeleri sürüyor.

Velilerin tepkiler ve yasal mücadeleleri sonucu AKP’li Zeytinburnu Belediyesi yıkım sonrası asbest ölçümü yaptırdı. Ancak ölçümün yaptırıldığı ‘Trasbest’ adlı firmanın yetki belgesinin olmadığı ortaya çıktı.

Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ve İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma Ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı’na (İŞGÜM) başvuran veliler, söz konusu firmanın akredite edilmiş bir firma olmadığını ve yetki belgesi olmadığını öğrendiklerini belirtti.

‘Eğer asbest varsa, kime hesap soracağız’
Abdi İpekçi Spor Salonu’na en yakın okul olan Avrupa Koleji’nde iki çocuğu öğrenim gören bir veli, okuldaki velilerin asbest endişesi nedeniyle çocuklarını 1 hafta okula göndermediğini belirterek, şöyle konuştu:

“Biz ilk bu haberi duyduğumuzda hemen okula gittik. 5-6 veli ile karşılaştık ama okul bomboştu. Hiç kimse çocuğunu okula göndermemiş. 1 hafta kimse çocuğunu okula göndermedi.Zeytinburnu Belediyesi’nin asbest yoktur raporunu açıklamasının ardından okula göndermeye başladılar çocuklarını. Ama hala tatmin olmuş değiliz. Böyle bir tehlike varsa ve benim çocuğum ve çevredeki insanlar bu zehirli maddeyi soluduysa, bunun sorumlusu kim olacak? Bunu çok merak ediyorum.Benim 5 yaşındaki çocuğum vücuduna asbest aldıysa, bundan 15 yıl sonra yani 20 yaşında kanser tedavisi görmek zorunda kalacak. O dönemde beni belediyenin hangi yetkilisini bulacağım hesap sormak için? Bu nasıl vicdan? Doğru düzgün bir firmadan yapıp getirmeliler bu raporu. Zeytinburnu Belediyesi eğer orada bir şey olmadığına inanıyorsa, doğru düzgün bir firmaya bu incelemeyi yaptırır. Böyle bir firmaya inceleme yaptırıp, rapor hazırlatman, bir şeylerin üzerini örtmekle aynı anlama geliyor.”

‘Yıkım alanındaki risk devam ediyor’
Asbest Söküm Uzmanları Derneği Başkanı Cafer Fidan ise, riskin devam ettiğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:

“Abdi İpekçi Spor Salonu’nun hemen yanında, boş bir alan ve içerisinde de yapılar var. Bu yapıların üzerinde eternit var. Eternit dediğimiz malzeme de yüzde 90 oranında asbestli eternitler. Spot salonunun yerine yapılacak inşaat burayı kaplıyorsa, burada da asbest çıkma ihtimali var ve buradan numune alınmadığını söyledik. Belediyeden bize verilen yanıt, ‘Arada duvar var orası başka bir yer’ oldu. Ama o yapıların da bulunduğu alan komple çevrelenmiş ve kapatılmış durumda. Eğer inşaat alanı orayı kapsamıyorsa da orada da bir analiz yapılmalı. Çünkü çevreyi aynı derecede
etkileyecek bir potansiyele sahip bir alan.”

Belediyenin raporunun geçersiz değil, ancak yetersiz olduğunu kaydeden Fidan, şöyle devam etti:
“İnceleme inşaattan alınan katı numunelerle yapılmamış. Sadece hava ölçümü yapılmış. Hava ölçümünün de 15-20 gün sonra yapılması bir anlam ifade etmiyor. Çünkü hava olaylarının etkisiyle dağılıyor ve alınan havadan doğru bir sonuç elde etmek mümkün değil. Raporun yetkili bir kurumdan alınması gerekiyordu. Akredite bir kurum olmalıydı. Şu an için orada asbest vardır ya da yoktur diyemiyoruz. Çünkü basına ya da kamuoyuna duyurulmuş doğru düzgün bir rapor yok. Asbest varsa eğer ve asbestli alan yıkıldıysa, her yer bulaşması gibi bir durum oluşur. Yani o lifler tüm inşaat alanına yayılıyor. Bu da o yapının komple asbestli kabul edilip, asbest nasıl sökülmeliyse öyle bir durum doğurur.”

‘Uyarılarımız dikkate alınmadı’
Zeytinburnu ve İBB Meclis Üyesi CHP’li Esin Hacıalioğlu, Abdi İpekçi Spor Salonu’nun yıkımından önce de asbest uyarılarını belediyeye ilettiklerini, ancak herhangi bir adım atılmadığını belirterek şöyle konuştu:

“Orada başından beri hatalı bir uygulama var. Hem okullar hem de yeni doğan hastanesinin de bulunduğu birçok hastanesi var o bölgede. Son derece yanlış bir şekilde devam etti sistem. İnceleme yaptıklarını söylediler. Bu insanları susturmak için öylesine yapılmış bir inceleme aslına bakarsanız. Aksi olsaydı bunu gerçekten inceletecek olan bir belediye, en başından itibaren böyle bir şeyi kontrol altına alırdı. Zeytinburnun’da sırf Abdi İpekçi değil, kentsel dönüşüm kapsamında çok fazla bina yıkıldı ve hiçbirinde asbest kontrolü yaptırılmadı. Biz daha önce defalarca sorduk belediyeye ‘Asbest kontrolü yapıyor musunuz?’ diye, hiçbir cevap alamadık. Söyledikleri şey sadece ‘Gereken önlemleri alıyoruz’ oldu. Bu olayda velilerin bilinçli tepkisi sonucu bu incelemeyi yaptırmak durumunda kaldılar. Ancak iş işten geçmiş durumda. Yıkımın başlamadan önce bunların organize olması gerekiyordu, ancak hiçbir önlem alınmadan yapıldı yıkım. Yıkım devam ettiği sürece de risk devam edecek.”