(Hikmet Adal / Bianet – 26 Temmuz 2018)

Yaz aylarının gelmesiyle artış gösteren orman yangını sayılarını etkileyen en önemli faktör insan. Türkiye’de meydana gelen orman yangınlarının çıkış nedenin yüzde 92’sinin insan kaynaklı olduğu belirtiliyor.

Tema Vakfı yaz aylarında havaların ısınmasıyla birlikte artan orman yangını riskine ve sayısına karşı uyardı. Türkiye’de 18-26 Temmuz tarihleri arasında 33 ilde 100’den fazla orman yangını çıktı.

Çıkan yangınların büyük bir kısmının insan kaynaklı olduğu dile getirildi.

Konuyla ilgili açıklama yapan Tema Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, yaz mevsiminde orman yangınlarında belirgin bir artış gözlendiğini belirtti. Ataç, orman yangınlarının büyük bir bölümünün piknik ateşi yakılması, sigara izmariti atılması gibi ihmal ve kusurlardan kaynaklandığını hatırlattı.

Açıklamanın devamında, yangınların yalnızca ağaçlara zarar vermediğini söyleyen Ataç ” Yangınlar ormanda yaşayan tüm canlılara zarar veriyor, orman ekosistemi büyük zarar görüyor. Orman yangınlarıyla ağaçların yanı sıra orman altı bitki örtüsünü ve ormanın içinde yaşayan çok sayıda canlıyı kaybediyoruz.

“Her geçen yıl iklim değişikliğinin etkisiyle yangın riski daha da artıyor. Ormanlık alanlarda çok dikkatli davranmamız gerekiyor. Yapılan yanlış bir hareket binlerce hektar orman alanının ve canlının hayatını kaybetmesine neden olabilir.

“Ormanda ateş yakılmaması, sigara izmaritlerinin ormana atılmaması ve bir yangın görüldüğünde hemen ALO 177’nin aranması gerekiyor” dedi.

Günde ortalama 12 orman yangını çıkıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü’nün internet sayfasında yer alan bilgilere göre 18 Temmuz – 26 Temmuz tarihleri arasında 100 yangın çıktı. 8 günlük verilerin aktarıldığı sayfaya göre, Türkiye’de günlük ortalama 12 buçuk yangın çıkıyor. Antalya, Muğla, İzmir, Manisa ve Isparta illeri orman yangını sıralamasında ilk beş sırayı oluşturuyor.

Bu sıralamanın başında 14 yangınla Muğla ilk sırada yer alıyor. Muğla’yı 9 yangınla Manisa, 8 yangınla İzmir, 7 yangınla Antalya ve 6 yangınla Isparta takip ediyor. 33 ildeki yangınların yüzde 44’ünü bu beş şehir oluşturuyor.

Haberi yayına hazırladığımız saate kadar Orman Genel Müdürlüğü’nün sitesinde yer alan bilgilere göre dün (25 Temmuz 2018) Elazığ, Hatay ve Adıyaman’da başlayan yangınlar devam ediyor. Antep, Maraş, İzmir, Burdur, Aydın, Hatay, Antalya’da başlayan 11 yangının ise kontrol altına alındığı belirtilerek soğutma çalışmalarının sürdüğü kaydediliyor.

Elazığ’da çıkan yangında yaklaşık 150 dönümlük arazinin zarar gördüğü, Hatay’da devam eden yangında ise ilk belirlemelere göre 40 hektarlık alanın zarar gördüğü tahmin ediliyor.

Orman alanlarının yüzde 0,5’i 2017’de yandı

2017 yılında çıkan 2 bin 411 yangında Türkiye’nin toplam orman alanının yüzde 0,5’i yandı. Çıkan 2 bin 411 yangının 1280’i faili meçhul olarak kayıtlara geçti.

2017 yılı 2000 ve 2008’den sonra yangınlarda en fazla ormanlık alanın zarar gördüğü yıl olarak istatistiklere yansıdı. Çıkış nedeni aydınlatılan 1131 yangının 182’si tarım alanlarında anız yakma girişiminin sonrasında çıktığı, 163’ünün ise sigara izmaritinden kaynaklı olarak çıktığı görülüyor.

Türkiye’de ormanların %60’ı yangın riski altında

Türkiye’de 1997-2017 yılları arasında çıkan yaklaşık 46 bin 200 adet orman yangını ile 185.665 hektar (166 bin hektarlık Tuz Gölü büyüklüğünün de üzerinde) orman yandı. Çıkan orman yangınlarının yaklaşık %90’ının insan kaynaklı olduğu görülüyor. Bu yangınların yüzde 49’u ihmal ve dikkatsizlik olarak nitelenen anız yakma, çöplük yangını, avcı ve çoban ateşi, sigara, piknik ateşi, enerji nakil hattı, trafik kazaları gibi sebeplerden kaynaklandı. Yalova ilinin 1,5 katı büyüklüğünde (yaklaşık 123.000 hektar) orman ihmal ve kusurlar nedeniyle yandı.

Yüzde 10’u kundaklama, orman açma ve diğer nedenlerle kasıtlı olarak çıkarıldı.

Yüzde 31’inin nedeni saptanamadı. Uzmanlar bilinmeyen nedenlerin hemen hemen hepsinin insan kaynaklı olduğunu kabul ediyor.

Doğal nedenlerle çıkan orman yangınları, yanan ormanların yaklaşık %3’ünü oluşturuyor.