(Birgün – 25 Eylül 2018)

Dünya Akciğer Günü’nde gözler bir kez daha soluduğumuz havaya çevrildi. Ancak durum pek iç açıcı değil. Havası kaliteli olan son 6 ilimizden Eskişehir de termik santral tehdidi altında

Bugün, 25 Eylül Dünya Akciğer Günü. Akciğer hastalıklarına karşı en önemli korunma yöntemi elbette sigara kullanmamak. Ancak bu yeterli değil. Soluduğumuz havanın her geçen daha fazla kirlenmesi hastalık risklerini yükseltiyor.

Hava kirliliğine ilişkin yapılan araştırmaların sonucu ürkütücü. Çevre Mühendisleri Odası’nın geçen yıl hazırladığı rapora göre, Türkiye’de 81 ilden sadece 6 ilin havası temiz. En kirli havaya sahip iller ise sırasıyla İstanbul, Ankara, Adana, Amasya ve Manisa. Bu raporun üzerinden 1 yıl geçmesine rağmen belediyelerin ya da valiliklerin konuyla ilgili bir çalışması da yok. Havası temiz çıkan 6 il ise Artvin, Bitlis, Eskişehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale. Bu illerden Eskişehir “temiz il” unvanını kaybetmek üzere çünkü yeni termik santralın bu kente kurulması planlanıyor.
Zehirli hava soluyoruz

Greenpeace Akdeniz İklim ve Enerji Proje Sorumlusu Av. Deniz Bayram kömürlü termik santralların civa, kurşun, arsenik, kadmiyum, küçük sülfat ve nitrat partikülleriyle zehirli hava solumamıza yol açtığını söyledi. Bayram, “Bugün hava kirliliğinin giderek artmasının başlıca nedenleri, yanlış ulaşım ve kentleşme politikaları ile birlikte mevcut kömür yakıtlı termik santraller ve onlarca kömürlü termik santralın kurulmasını hedefleyen enerji politikasıdır” dedi.

Greenpeace Akdeniz’in hazırladığı “Eskişehir’de Kömürlü Termik Santral Tehlikesi” rapora göre termik santrallar, yılda 73 erken ölüme yol açabilir. Aynı nedenle yetişkinlerde inme, akciğer kanseri, kalp ve solunum hastalıkları ile çocuklarda solunum yolu enfeksiyonları gibi sağlık sorunları riskini de yükseltiyor.

Trakya’nın da havası bozulacak
Tekirdağ Çerkezköy ve Kırklareli Vize’ye kurulması planlanan kömürlü termik santrallar da büyük tehlike yaratabilecek iki proje. Trakya’nın havasını zehirleyecek olan projeler, İstanbul’u da etkileyecek. Çerkezköy santralının baca filtrelerinin çalıştırılması halinde bile saat başına 525 kg yani 10 çimento torbasını dolduracak kadar toz havaya saçılacak.

Tek beldede 7 santral
Peki santralların işler vaziyette olduğu bölgelerde durum nasıl? Bunun en net örneklerinden birini Muğla’nın Yatağan ilçesindeki termik santralde görüyoruz. Bölgede son 2 yılda 20 kişi akciğer kanserinden yaşamını yitirdi. Havası en kirli 13. Kent Maraş’taki Afşin-Elbistan termik santralı da bölgede solunum yolu hastalıklarını artırmış durumda. Bölgede mevcut 2 santral varken şirketler yeni bir santral daha yapmayı planlıyor. Halk ‘nefes alamıyoruz’ diyor ve KOAH, astım, kanser gibi hastalıklarla boğuşuyor. Zonguldak’ta da durum aynı. Çevre Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baran Bozoğlu, 7 termik santralın bulunduğu Çatalağzı beldesinde kirlilik değerlerinin şimdiden ulusal ve uluslararası sınırların tamamını aştığını ifade etti.

Sağlıksız hava öldürüyor
Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Hasan Bayram, Dünya Akciğer Günü nedeniyle yaptığı açıklamada “Sağlıksız hava solumak dünya genelinde önemli bir sorundur. Türkiye’de hava kirliliği nedeniyle ölenlerin sayısı trafik kazasından ölenlerin iki katından fazla.