Okuma süresi: 2 dakika

(KOS Medya – 27 Mayıs 2019)

Hamdi Topçu, “ ‘Yerel’den Global’e’ THY’nin Yükseliş Dönemi” kitabında Kuzey Ormanları katledilerek yapılan 3. havalimanının inşaatına ilişkin karar alma sürecini anlattı.

İbrahim Kahveci’nin Karar Gazetesi’ndeki “3. Havalimanı neden yapıldı” başlıklı köşe yazısında Hamdi Topçu’nun, “ ‘Yerel’den Global’e’ THY’nin Yükseliş Dönemi” kitabına yer verdi. Hamdi Topçu’nun “Havalimanında bir paralel pist ve ek bir terminal işi kurtarabilirdi. Üç alternatif hazırlandı. İki versiyonda THY yönetim binası ve cami minaresinin uçlarının yıkılması gerekiyordu. Kamulaştırmaya da ihtiyaç yoktu.  şeklindeki ifadelerine yer veren Kahveci, “3. Havalimanı ihtiyaçtan yapılmadı ise milyarlarca dolar Hazine garantileri verilerek neden yapıldı? sorusuna yer verdiği köşe yazısını “3. Havalimanı ihtiyaçtan olmayan bir Binali Yıldırım projesi… Bütün sorumluluk onda. ” sözleri ile bitirdi. 

Yazınız ilgili bölümü şöyle:

Evet, ne diyor Hamdi Topçu 3. Havalimanı hakkında…. Ya da ne denilmek isteniyor? Kendimce şifreleri çözeyim. 

  1. sayfa: “THY’nin agresif büyümesi sonucu, Atatürk Havalimanı artan hava trafiğini kaldıramıyordu. Sürekli iyileştirmelerle durumu kurtarıyorduk. Havalimanında bir paralel pist ve ek bir terminal işi kurtarabilirdi.”

“Üç alternatif hazırlandı. İki versiyonda THY yönetim binası ve cami minaresinin uçlarının yıkılması gerekiyordu. Kamulaştırmaya da ihtiyaç yoktu.” 

“Atatürk Havalimanı’na inen 100 uçaktan yaklaşık 70 kadarı dar gövde uçaklardı. Bu da 2030’a kadar ihtiyacı karşılıyordu.”   

Anlam: Yani küçük bir kaç hamle ile koskoca bir havalimanı boşa çıkmamış olacak ve bunca masrafa gerek olmayacaktı. Kısaca 3. Havalimanı ihtiyaçtan yapılmadı?   

O zaman soralım kendi kedimize: 3. Havalimanı ihtiyaçtan yapılmadı ise milyarlarca dolar Hazine garantileri verilerek neden yapıldı?  

(Sahi yılda iki bayramda sadece kuyruk olan Çanakkale Köprüsü sizce neden yapılıyor? Orada da tıpkı diğer köprü ve otoyollar gibi çocuklarımızın ve torunlarımızın gelecek gelirlerini ipotek eden Hazine garantileri var. Hızla yapılan Şehir Hastanelerinde, ya da kuş konmaz havalimanlarında da Hazine garantileri var…) 

2012’de Binali Yıldırım ile toplantı durumu:  

“DHMİ tarafına “işin nasıl olmayacağını anlatın” talimatı verilmiş, katılanlar tembihlenmişti. DHMİ yeni bir pist yapılma maliyetinin 15 milyar doları bulacağını anlattı. Binali Bey’e “2 milyar doları verin yapayım (yeni pist) THY’de hatırı sayılır bir para kazansın” dedim.  

Binali Bey “Yeni havalimanının ilk bölümünü biz 2015’in ilk çeyreğinde teslim edeceğiz” dedi. Cemal Şanlı’da “Atatürk Havalimanı’ndaki iş de aynı sürede bitecekse, yeni havalimanı daha mantıklı dedi. “İmkansız” dedim. Binali Yıldırım “Biz, Bakanlık olarak söylediğimizden önce bitiririz” dedi.  

Açıklama: Bir pist yapımı ile karşılanacak olan ihtiyaç, 2015 yerine 4 yıl gecikme ile 2019’da teslim edilebilen 3. Havalimanı ile karşılanmak istendi. Yeni liman da riskler ve maliyetler zaten başlıca diğer sorunları oluşturuyor.  

  1. sayfa: “Yeni havalimanının ekonomiye katkısı veya yükü nedir konusunda benim elimde veri yok. Yeri konusunda bazı tereddütlerim vardı ama, onun cevabını da zaman gösterecek. İhaleyi alan şirketler açısından bir risk olduğunu düşünmüyorum. Risk, daha çok ekonomiye yansımasıdır. Yeni havalimanının hizmetleri pahalı bir alan olma ihtimalidir. THY’ye ve özel havayolu şirketlerine ciddi mali külfetler getirmesidir. THY başta olmak üzere, tüm şirketlerin rekabet güçlerinde azalmalara yol açabilir.”

Yorum: 3. Havalimanının ekonomiye katkı yapmasını bırakın çok ciddi bir maliyet artışı oluşturacağı düşünülüyor. Hatta bu maliyet artışı öyle bir noktaya gidebilir ki, THY başta olmak üzere ülkemiz havayolu taşımacılığını çok ciddi zaafa uğratabilir. Ama bence daha önemli bir nokta daha var. Hamdi Topçu 3. Havalimanının yeri konusunda “bazı tereddütlerim var” diyerek çok nazik ifade ediyor. Cevabı da zamana bırakıyor… 

Yine Hamdi Topçu’nun yazıda bahsettiği gibi 3. Havalimanı bir AVM mantığı ile yapılmıştır. Uçakların kalkış süreleri vs gibi verimlilik noktaları ikinci planda kalmıştır. Bu durum ise uçak şirketlerinin maliyetlerini artıracak ve muhtemelen THY çok ciddi  yeni maliyetlerin altından kalkamayacak duruma gelecek.