(Tuncay Mollaveisoglu / Cumhuriyet – 22 Ağustos 2019)

Son sözü baştan söyleyelim: Ege’yi saran yangınlarda uçaklar kullanılsaydı felaketin boyutu bu büyüklükte olmayacaktı.
Cumhuriyet’in gündeme getirdiği “uçaklar neden yok?” haber seli, kamuoyunda büyük karşılık buldu. Ancak Orman Bakanlığı kulaklarını tıkadı. İzmir’de tarihin en büyük orman yangınlarından biri yaşanırken yine yalnızca helikopterler görevdeydi.
Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’yi helikopterle gece uçuşunda gösteren fotoğraflar basına servis edildi. Bakan’ın açıklamasına göre, risk almış ve yangını havadan koordine etmiş.
Orman Bakanı’nın riskli bulduğu gece uçuşunu yapmasına gerek yoktu. Türk Hava Kurumu uçaklarını göreve davet etmesi yeterliydi. Dün nihayet Bakan Pakdemir’li “Uçaklar neden yok” sorusuna yanıt verdi. İlk cümlesi şuydu: “Uçaklar yangının başladığı noktaya yüksek hızla yaklaşıyor, oysa helikopterler suyu nokta atışı tam istenen yere boşaltıyor.”
Peki, bu açıklama ne derece doğru? Yılların yangın söndürme ustası pilotları ile konuştum. Dedikleri şu: Uçaklar yangın alanına helikopterlerden çok daha hızlı ulaşır, alevlere yaklaşınca hız keser ve suyunu boşaltır. Yangının önüne, ortasına ve devamına müdahale ederek en etkili söndürme işlemini uygular.
Helikopterler ise pervanelerinin yarattığı türbülans nedeni ile özellikle çam yangınlarını büyütür. Bu nedenle su kazanlarının alçalma mesafeleri 10 metreden 30 metreye yükseltildi. Ancak bu kez de rüzgâr nedeni ile attıkları suyun önemli bölümü havada dağılıyor.
İşte gerçek bu. Dünyada helikopterler, uçakların ardından soğutma amacı ile kullanılıyor.

Yurtdışına gittiler
Orman Bakanı Pakdemirli’nin “uçaklar neden yok?” sorusuna verdiği ikinci yanıt da tartışmalı. Bakın ne diyor?
“ … Kaldı ki Türk Hava Kurumu’nun elindeki uçak sayısı sınırlı. Üstelik çoğu da arızalı.”
Oysa Türk Hava Kurumu’nun elindeki 9 uçaktan 5’i faal durumda. Yani anında yangınlara müdahale edecek noktada. Orman Bakanlığı özel şirketler yerine THK ile protokol imzalasaydı diğer 4 uçak da bakımdan geçirilip hazır hale getirilecekti.
Pakdemirli’nin “eski ve arızalı” dediği uçaklar bugüne kadar yalnızca Türkiye’de değil sınır ötesi yangınlarda da büyük başarılarla görev yaptı.
Yine, Cumhuriyet’te ilk günlerde gündeme getirmiştik. İsrail’den Ukrayna ve Yunanistan’a kadar devasa yangınlara özel istek üzerine gönderildi bu uçaklar. Başarı ile görev yaptıkları için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ülke liderleri teşekkür mesajları yolladılar.
Ancak dış ülkelere gönderilen bu uçaklar Türkiye’deki yangınlara sokulmuyor.
Haberciliğin takibi gereği bir kez daha soruyorum: “Orman Bakanlığı bunca yangına rağmen uçakları neden hâlâ göreve çağırmıyor? Özel şirketlerle yaptığı sözleşmenin detayında neler var?”

770 FUTBOL SAHASI YOK OLDU
CHP milletvekili Mahir Polat, , “Üç gündür 770 futbol sahası büyüklüğünde orman yok oldu. Türk Hava Kurumu acilen yangına müdahale etmelidir!” dedi. CHP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Çelebi ise, “Avrupa’nın en büyük özel uçak yangın söndürme filosunu neden kullanmıyorsunuz” dedi.

UÇAK İSYANI
Binlerce hayvanın da öldüğü ve zarar gördüğü yangınlarda Cumhuriyet’in gündeme getirdiği THK’ye ait uçakların hala hangarda bekletilmesine tepkiler çığ gibi büyüdü. Özellikle sosyal medya hesaplarından, “İzmiryanıyor”, “İzmir yanınca mı uçakları kaldıracaksınız?” etiketiyle, CHP İzmir Milletvekilleri Tacettin Bayır, Mehmet Ali Çelebi, Murat Bakan, İYİ Parti İzmir Milletvetili Müsavat Dervişoğlu, Selin Sayek Böke, Mahir Polat, Atila Sertel, Av. Mahmut Tanal, İYİ Parti Aytun Çıray, Göztepeliler grubu, uçakların kaldırılmamasına tepki gösterdi.


PARA MI YOK?

CHP İzmir Milletvekili Tacettin Bayır, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’yi THK’nin 20 uçağının neden söndürme çalışmalarına katılmadığını sordu. Bayır “Daha önce bu uçaklar kullanılırken, bu sene başka bir firmadan 34 helikopter kiralandı. Şimdi soruyorum, niçin İzmir’deki yangınlarda uçak kiralanmamıştır? Devletin yangına müdahale edecek parası yok mu? Günde 1.8 milyon TL para harcanan saraya var da, İzmir’in ciğerlerine ayıracak para yok mu?” dedi.

İZMİR HEPİMİZİN
İYİ Parti Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Müsavat Dervişoğlu, “Hükümet mevzuattan kaynaklı engelleri kaldırırsa, yerel yönetimler, STK’ler ve iş dünyası bu uçakları kiralamaya hazırdır. İzmir hepimizindir” diyerek tepki gösterdi. İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Aytun Çıray, “Seferberlik ilan edilmeli” paylaşımında bulundu.

DESTEK OL
İzmir Ticaret Odası (İZTO), Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), İzmir Ticaret Borsası (İTB), İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO) ve Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) “Doğaya Destek Ol” sloganıyla fidan kampanyası başlattı. Yangında zarar gören canlıların da tedavisine destek olunacak.