(Kos Medya – 24 Nisan 2020)

Standford Üniversitesi tarafından Uganda’da insan ve primatlar arasındaki etkileşime dayalı yapılan araştırmada ormansızlaşmanın ve yaban hayat ile kurulan insan temasının virüslerin insana sıçraması olasılığına sebep olduğunu ortaya çıkardı.

The Independent Türkçe sayfasının çeviri haberine göre Covid_19 ve benzer salgınların yayılımını önlemek için Batı Uganda’da insan ve primat ilişkisine odaklı yapılan araştırmanın başında yer alan Laura Boomfield konuylu ilgili açıklamalarda bulundu., Covid_19 ile birlikte salgınların bulaşmasının ardından kontrol edilmesinin çok zor olduğunun anlaşıldığını ifade eden Boomfield, araştırma sonucunda salgını önlemenin yolunun insan ile yaban hayat arasındaki temas kurma potansiyelinin azaltılması olduğunu belirtti.

Uganda, Afrika’da ormansızlaşma ve orman alanların bölünmesinin yoğun yaşandığı yerlerden biri. Ülkede yaşanan nüfus artışı ve bu nüfusa dönük ihtiyaçlar ormansızlaşma ve ormanların bölünerek adacıklar haline gelmesine sebep oluyor.

Uganda Kibale Milli Parkı civarında yapılan ve 900’ü aşkın kişiyle yapılan araştırma ile uydu verileri birleştirilerek yapılan analizde insanlar ve primatlar arasındaki fiziksel etkileşimlere ilişkin örneklere de yer verildi. Söz konusu etkileşimler içerisinde Yaban hayat içindeki aile bahçesinde kazı yapan çocuğu kolobus maymunun ısırması, ormanda odun arayan Ugandalının yanındaki köpeğin dağ maymunu tarafından ve ısırılması, ölü bir Vervet maymununun bir kadın tarafından bulunarak maymunun vücudunun temizlenmesi. Söz konusu bu etkileşimlerin dahi primatlardaki virüslerin insanala ulaşmasına olanak sunduğu ifade edildi.

Yapılan araştırmada Doğal alanlarında ve en yoğun popülasyona sahip primatlarda insan ile temas yüzeyinin düşük olduğunu ancak ormannın bölündüğü ve küçüldüğü alanlardaki insan primat etkileşiminin daha yoğun olduğu ortaya çıktı. Bu alanlar insanların daha fazla girdiği primatların ise ormanın daralması sebebiyle yiyecek bulmak için daha fazla insanlarla temas etmek zorunda kaldığı yerler.

Standford’dan Prof. Dr. Eric Lambin ise ABD’nde yaban hayvan kaynaklı olan Lyme hastalığından bahsederken yapılan araştırmalarda söz konusu enfektenin yaban hayat canlarından olduğunu ancak sebebinin onların yaşam alanlarına insanın gitmesi olduğunu belirtti.

Yapılan araştırma bir kez daha yeryüzü ormanlarının tarım alanları olarak açılarak yok edilmesi ve büyük projelerle ormanların bölünmesinin hem yaban hayat alanlarını yok ettiğini hem de yaban hayat virüslerinin insanlara bulaşmasının temel nedenlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.